Sólin Sólin Rís 03:54 • sest 22:57 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 08:13 • Sest 03:44 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 09:54 • Síðdegis: 22:18 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 03:43 • Síðdegis: 15:53 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 03:54 • sest 22:57 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 08:13 • Sest 03:44 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 09:54 • Síðdegis: 22:18 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 03:43 • Síðdegis: 15:53 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=
Forsíða Náttúruvísindi og verkfræði Jarðvísindi Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?

Flokkun:

21.5.2026
Náttúruvísindi og verkfræði Jarðvísindi

Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?

Helgi Björnsson

Upprunalegu spurningarnar hljóðuðu svona:

Veistu hvenær flugvélin Geysir kemur upp úr Vatnajökli? Viltu vera svo væn að svara þessu fyrir mig. Hvenær er áætlað að flugvélin Geysir, sem brotlenti á Vatnajökli fyrir mörgum árum, komi í ljós?

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu - í um 1800 m hæð (á 64o 37´ N, 17o 22´ V, samkvæmt korti sem lagt var fram í Hæstarétti og er í vörslu Þjóðskjalasafns Íslands).

Hvassviðri var af norðaustri, náttmyrkur og lítið skyggni. Vinstri vængur vélarinnar rakst snöggt í jökulinn, hún fór á hvolf og brotnaði aftan við stýrishúsið. Geysir var á leið frá Lúxemborg til Keflavíkur. Mannbjörg varð. Flakið grófst síðan stöðugt neðar í jökulinn því að á þessum slóðum bætast um 2 m af snjó ofan á hann á hverju ári. Einnig ber Dyngjujökull flakið fram, væntanlega nærri 30 m á ári.

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu. Vélin brotlenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Punktarnir tveir sýna hvar vélin brotlenti og hvar hún mun væntanlega birtast á ný eftir 25 km ferð frá slyssstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár. (Smellið á myndina til að sjá stærra eintak.)

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu. Vélin brotlenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Punktarnir tveir sýna hvar vélin brotlenti og hvar hún mun væntanlega birtast á ný eftir 25 km ferð frá slyssstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár. (Smellið á myndina til að sjá stærra eintak.)

Vélin lenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Flakið hefur því borist austur yfir brúnir öskjunnar, ekki strandað innan hennar. Í fyrstu fer það um 10 km til austurs (og er því nú komið rúmlega fjórðung af þeirri leið á 76 árum) en sveigir síðan til norðausturs í stefnu niður að Flæðum og Holuhrauni. En eftir að flakið er komið um 20 km leið frá upptökum, niður á leysingarsvæði jökulsins (sem nú er neðan 1200 m), mun það taka að berast hægt upp að yfirborði jökulsins og að lokum birtast þar sundurtætt í um 1000 m hæð, eftir um 25 km ferð frá slysstað.[1] Það gæti tekið nokkur hundruð ár ef afkoma og hreyfing jökulsins héldust óbreytt frá því sem nú er. En rýrni jökullinn hratt á næstu áratugum kæmi flakið mun fyrr í ljós, jafnvel á næstu öld.

Tilvísun:
  1. ^ Sundurtætt flakið kemur væntanlega upp á 64o 45´ N, 17o 3´ V.

Heimildir um landslag, afkomu og hreyfingu:
  • Helgi Björnsson, 1988. Hydrology of ice caps in volcanic regions. Societas Scientarium Islandica, University of Iceland. 139 p, maps, ISSN 0376-2599. Rit Vísindafélags Íslendinga, no:45. Reykjavík.
  • Helgi Björnsson and Finnur Pálsson, 2008. Glaciers of Iceland. Jökull 58 (58). 365-386.

Myndir:

Höfundur

Helgi Björnsson

Helgi Björnsson

prófessor emeritus í jöklafræði

Útgáfudagur

21.5.2026

Spyrjandi

Bjarni Freyr Þórðarson

Efnisorð

Tilvísun

Helgi Björnsson. „Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?“ Vísindavefurinn, 21. maí 2026, sótt 21. maí 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=14955.

Helgi Björnsson. (2026, 21. maí). Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=14955

Helgi Björnsson. „Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?“ Vísindavefurinn. 21. maí. 2026. Vefsíða. 21. maí. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=14955>.

Chicago | APA | MLA

Tengd svör á Vísindavefnum

Skoða öll nýjustu svörin

Þessi síða notar vafrakökur Nánari upplýsingar

Ég samþykki

Senda grein til vinar

=

Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?
Upprunalegu spurningarnar hljóðuðu svona:

Veistu hvenær flugvélin Geysir kemur upp úr Vatnajökli? Viltu vera svo væn að svara þessu fyrir mig. Hvenær er áætlað að flugvélin Geysir, sem brotlenti á Vatnajökli fyrir mörgum árum, komi í ljós?

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu - í um 1800 m hæð (á 64o 37´ N, 17o 22´ V, samkvæmt korti sem lagt var fram í Hæstarétti og er í vörslu Þjóðskjalasafns Íslands).

Hvassviðri var af norðaustri, náttmyrkur og lítið skyggni. Vinstri vængur vélarinnar rakst snöggt í jökulinn, hún fór á hvolf og brotnaði aftan við stýrishúsið. Geysir var á leið frá Lúxemborg til Keflavíkur. Mannbjörg varð. Flakið grófst síðan stöðugt neðar í jökulinn því að á þessum slóðum bætast um 2 m af snjó ofan á hann á hverju ári. Einnig ber Dyngjujökull flakið fram, væntanlega nærri 30 m á ári.

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu. Vélin brotlenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Punktarnir tveir sýna hvar vélin brotlenti og hvar hún mun væntanlega birtast á ný eftir 25 km ferð frá slyssstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár. (Smellið á myndina til að sjá stærra eintak.)

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu. Vélin brotlenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Punktarnir tveir sýna hvar vélin brotlenti og hvar hún mun væntanlega birtast á ný eftir 25 km ferð frá slyssstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár. (Smellið á myndina til að sjá stærra eintak.)

Vélin lenti á jöklinum beint yfir 1600 m háum suðausturbarmi Bárðarbunguöskjunnar þar sem ísþykkt er um 200 m. Flakið hefur því borist austur yfir brúnir öskjunnar, ekki strandað innan hennar. Í fyrstu fer það um 10 km til austurs (og er því nú komið rúmlega fjórðung af þeirri leið á 76 árum) en sveigir síðan til norðausturs í stefnu niður að Flæðum og Holuhrauni. En eftir að flakið er komið um 20 km leið frá upptökum, niður á leysingarsvæði jökulsins (sem nú er neðan 1200 m), mun það taka að berast hægt upp að yfirborði jökulsins og að lokum birtast þar sundurtætt í um 1000 m hæð, eftir um 25 km ferð frá slysstað.[1] Það gæti tekið nokkur hundruð ár ef afkoma og hreyfing jökulsins héldust óbreytt frá því sem nú er. En rýrni jökullinn hratt á næstu áratugum kæmi flakið mun fyrr í ljós, jafnvel á næstu öld.

Tilvísun:
  1. ^ Sundurtætt flakið kemur væntanlega upp á 64o 45´ N, 17o 3´ V.

Heimildir um landslag, afkomu og hreyfingu:
  • Helgi Björnsson, 1988. Hydrology of ice caps in volcanic regions. Societas Scientarium Islandica, University of Iceland. 139 p, maps, ISSN 0376-2599. Rit Vísindafélags Íslendinga, no:45. Reykjavík.
  • Helgi Björnsson and Finnur Pálsson, 2008. Glaciers of Iceland. Jökull 58 (58). 365-386.

Myndir:

...