Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

doktor.is

Hvernig lifir hlébarði?



Hlébarði eða pardusdýr (Panthera pardus) tilheyrir sömu ættkvísl og aðrar stórvaxnar kattategundir. Þar má nefna jagúarinn (Panthera onca), ljónið (Panthera leo) og tígrisdýrið (Panthera tigris). Engin tegund stórra kattardýra er jafn útbreidd og hlébarðinn; þeir finnast um alla Afríku, á Arabíuskaganum, í Íran, Mið-Asíu, Kína, á Indlandi, Sri Lanka og syðst í Síberíu. Vísindamenn hafa skipt hlébarðanum niður í meira en þrjátíu deilitegundir og væri það því of langt mál að telja þær upp hér.

Talsverður stærðarmunur er á deilitegundum. Þyngdin er frá 50 og upp í 120 kg. Afrísku hlébarðarnir eru venjulega stærstir, frá 60 til 70 cm upp á herðakamb og um 210 cm á lengd (mælt með rófu, sem er venjulega um 90 cm).

Hlébarðinn er einfari og er kjörlendi hans laufskógar og kjarrlendi. Hann á gott með að klifra og fer gjarnan með nýveidda bráð sína upp í tré þar sem keppinautar hans, ljón og hýenur (í Afríku) eða tígrisdýr og villihundar (í Asíu) ná ekki til hennar. Veiðiatferli hlébarðans er þannig að hann reynir að læðast að bráðinni og stökkva síðan á hana eða ná henni á stuttum spretti. Slíkt veiðiatferli þekkist meðal annars hjá tígrisdýrum.

Bráð hlébarða getur verið allt frá smáum spendýrum upp í meðalstóra hirti og antilópur. Í Afríku veiðir hlébarðinn oft bavíana en víða eru hundar í uppáhaldi hjá honum. Stundum gerast hlébarðar mannætur, en þau tilvik eru aðallega bundin við Indland þar sem menn eru farnir að þrengja verulega að heimkynnum hans.

Enginn afmarkaður fengitími er hjá hlébörðum. Venjulega eignast kvendýrin tvo til fjóra hvolpa eftir þriggja mánaða meðgöngutíma.

Þess má geta til gamans að til eru svartir hlébarðar en þeir eru einungis bundnir við regnskóga Suður-Asíu.

Nokkrar deilitegundir hlébarðans eru í verulegri útrýmingarhættu og má þar nefna Suður-Arabíuhlébarðann, Anatólíuhlébarðann sem lifir á svæðum í Tyrklandi og Íran, Sinaí-hlébarðann við botn Miðjarðarhafsins og Amúr-hlébarðann í Ussuri í Rússlandi.

Myndin sýnir afrískan hlébarða. Hún er fengin af vefsetri Britannicu.com.

Skoðið einnig skyld svör:

Geta tígrisdýr og blettatígur eignast afkvæmi og hvað kallast það þá? Geta mismunandi kattardýr eignast afkvæmi?
Hvað getur blettatígur haldið hámarkshraða lengi?
Hve margir blettatígrar eru á Íslandi?

Útgáfudagur

17.5.2001

Spyrjandi

Gréta Þórsdóttir, f. 1986

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Hvernig lifir hlébarði?“ Vísindavefurinn, 17. maí 2001. Sótt 23. október 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=1618.

Jón Már Halldórsson. (2001, 17. maí). Hvernig lifir hlébarði? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=1618

Jón Már Halldórsson. „Hvernig lifir hlébarði?“ Vísindavefurinn. 17. maí. 2001. Vefsíða. 23. okt. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=1618>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Rósa Þorsteinsdóttir

1958

Rósa Þorsteinsdóttir er þjóðfræðingur á Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Hún hefur haft umsjón með tölvuskráningu þjóðfræðasafns stofnunarinnar og séð um margs konar útgáfur á þjóðfræðiefni.