Sólin Sólin Rís 03:18 • sest 23:45 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 06:53 • Sest 23:55 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 11:19 • Síðdegis: 23:41 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 05:10 • Síðdegis: 17:26 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 03:18 • sest 23:45 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 06:53 • Sest 23:55 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 11:19 • Síðdegis: 23:41 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 05:10 • Síðdegis: 17:26 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=
Forsíða Náttúruvísindi og verkfræði Landafræði Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?

Flokkun:

3.2.2012
Náttúruvísindi og verkfræði Landafræði

Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson

Þegar fólksfjöldi er metinn er litið til náttúrulegrar fjölgunar (e. natural growth) og fólksflutninga á milli ríkja. Náttúruleg fjölgun er munurinn á fjölda fæðinga og fjölda andláta innan ríkja. Íbúaþéttleiki er yfirleitt mældur sem hlutfall milli fjölda einstaklinga og ákveðinnar svæðiseiningar og yfirleitt settur fram sem fjöldi íbúa á ferkílómetra (km2). Vert er að taka fram að þær tölur sem notast er við í þessu svari eru frá árunum 2024 og 2025.

Fjölmennasta ríki Evrópu er Rússland en áætlaður íbúafjöldi þar er um 146 milljónir samkvæmt rússnesku hagstofunni Rosstat. Rússland er stærsta land í heimi en landsvæði þess liggur í tveimur heimsálfum, Evrópu og Asíu. Íbúaþéttleikinn er ekki mikill eða 8,5 íbúar á km2 enda er landið rúmlega 17 milljónir km2 að stærð. Ekki eru til nákvæmar upplýsingar um hvernig fólksfjöldi í Rússlandi skiptist á milli Evrópu- og Asíuhlutans en hlutfallið er nálægt því að vera 80/20 sem þýðir að í Evrópuhluta Rússlands búa eitthvað um 115 milljónir. Fólksfjöldi í Rússlandi náði rúmum 148 milljónum íbúa árið 1991 en eftir fall Sovétríkjanna fækkaði Rússum um 0,5% að meðaltali á hverju ári. Um síðustu aldamót hafði ástandið í landinu batnað og árið 2009 mældist aftur fólksfjölgun í Rússlandi sem stóð til 2020. Frá 2020 hefur íbúum hins vegar fækkað lítillega á hverju ári.

Hægt er að ímynda sér íbúaþéttleika í Evrópu út frá ljósmyndum úr geimnum að næturlagi.

Hægt er að ímynda sér íbúaþéttleika í Evrópu út frá ljósmyndum úr geimnum að næturlagi.

Ef Rússland er talið með, þó það liggi í tveimur heimsálfum, þá er Þýskaland næstfjölmennasta ríki Evrópu með rúmlega 83,5 milljónir íbúa og 233,7 íbúa á km2. Þriðja fjölmennasta ríkið er Frakkland með um 68,9 milljónir íbúa og 107,9 íbúa á km2. Frakkland spannar mest landsvæði af aðildarríkjum Evrópusambandsins (um 638 þúsund km2) eða sem nemur um það bil 19,8% af heildarlandsvæði Evrópusambandsríkjanna. Fjórða fjölmennasta Evrópulandið er Bretland með rúmlega 69 milljónir íbúa. Bretland er jafnframt með sjötta mestan íbúaþéttleika í Evrópu eða 285 íbúa á km2 á eftir Mónakó (18.446 íbúar á km2), Möltu (1.817 íbúar á km2), San Marínó (579 íbúa á km2), Hollandi (482,6 íbúar á km2) og Belgíu (388 íbúar á km2).

Rétt er að nefna að í Mónakó er mesti íbúaþéttleiki í heimi (Macau er reyndar stundum sett í fyrsta sætið, en það er ekki sjálfstætt land heldur sjálfstjórnarhérað í Kína) enda er landið það næst smæsta í heimi að flatarmáli, 2,08 ferkílómetra, með rúmlega 38,8 þúsund íbúa. Ítalía og Spánn eru í fimmta og sjötta sæti á lista yfir fjölmennustu ríkin í Evrópu en á Ítalíu búa tæplega 59 milljónir (195 íbúar á km2) og á Spáni búa um 49 milljónir (97,1 á km2.)

Fjölmennustu ríkin Landsvæði í km2 Íbúafjöldi í þúsundum Íbúaþéttleiki í km2
Rússland 17.098.246 146.028.325 8,3
Þýskaland 357.569 83.577.140 233,7
Frakkland 638.475 68.882.600 107,9
Bretland 244.376 69.281.437 285
Ítalía 302.073 58.934.464 195
Spánn 505.986 49.128.297 97,1

Samkvæmt mælingum Eurostat frá árinu 2025 búa samanlagt 450,4 milljónir manna í aðildarríkjum Evrópusambandsins. Íbúaþéttleiki í sambandinu er áætlaður 106,7 íbúar á km2. Íbúum innan sambandsins fjölgaði um 2,4% árið 2024 en í þeim mælingum er bæði gert ráð fyrir náttúrulegri fjölgun sem og fólksflutningum frá ríkjum utan sambandsins. Þessar niðurstöður viðhalda áframhaldandi fólksfjölgun Evrópusambandsins sem hefur verið stöðug síðan árið 1960. Þrátt fyrir stöðuga fólksfjölgun innan sambandsins skiptist hún ójafnt niður á milli ríkja en íbúum fækkaði í átta aðildarríkjum af 27.

Náttúrleg fjölgun hefur þó minnkað á síðastliðnum áratugum og fólksflutningar orðið veigameiri þáttur í fólksfjölguninni. Ein meginástæða þess er að fæðingartíðni hefur lækkað. Hæsta fæðingartíðni innan sambandsins árið 2025 var í Búlgaríu, 1,7 en sú lægsta á Möltu þar sem fæðingartíðnin var 1,03 það árið. Tíðni fæðinga innan sambandsins hefur lækkað úr 2,5 börnum á konu á sjöunda áratugnum í 1,34 barn á hverja konu árið 2024. Almennt er talið að fæðingartíðni þurfi að vera í kringum 2,1 barn á konu svo að fólksfjöldi haldist stöðugur til lengri tíma ef ekki er hægt að treysta á stöðuga fólksflutninga.

Heimildir og myndir:

Höfundur

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson

alþjóðastjórnmálafræðingur og fyrrverandi verkefnastjóri hjá Evrópuvefnum

Útgáfudagur

3.2.2012

Síðast uppfært

7.7.2026

Spyrjandi

Þorgerður Helgadóttir f. 1998, Helgi Albert Reinharðsson

Efnisorð

Tilvísun

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson. „Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?“ Vísindavefurinn, 3. febrúar 2012, sótt 7. júlí 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=58781.

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson. (2012, 3. febrúar). Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=58781

Þorvarður Kjerulf Sigurjónsson. „Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?“ Vísindavefurinn. 3. feb. 2012. Vefsíða. 7. júl. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=58781>.

Chicago | APA | MLA

Tengd svör á Evrópuvefnum

Skoða öll nýjustu svörin

Tengd svör á Vísindavefnum

Þessi síða notar vafrakökur Nánari upplýsingar

Ég samþykki

Senda grein til vinar

=

Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?
Þegar fólksfjöldi er metinn er litið til náttúrulegrar fjölgunar (e. natural growth) og fólksflutninga á milli ríkja. Náttúruleg fjölgun er munurinn á fjölda fæðinga og fjölda andláta innan ríkja. Íbúaþéttleiki er yfirleitt mældur sem hlutfall milli fjölda einstaklinga og ákveðinnar svæðiseiningar og yfirleitt settur fram sem fjöldi íbúa á ferkílómetra (km2). Vert er að taka fram að þær tölur sem notast er við í þessu svari eru frá árunum 2024 og 2025.

Fjölmennasta ríki Evrópu er Rússland en áætlaður íbúafjöldi þar er um 146 milljónir samkvæmt rússnesku hagstofunni Rosstat. Rússland er stærsta land í heimi en landsvæði þess liggur í tveimur heimsálfum, Evrópu og Asíu. Íbúaþéttleikinn er ekki mikill eða 8,5 íbúar á km2 enda er landið rúmlega 17 milljónir km2 að stærð. Ekki eru til nákvæmar upplýsingar um hvernig fólksfjöldi í Rússlandi skiptist á milli Evrópu- og Asíuhlutans en hlutfallið er nálægt því að vera 80/20 sem þýðir að í Evrópuhluta Rússlands búa eitthvað um 115 milljónir. Fólksfjöldi í Rússlandi náði rúmum 148 milljónum íbúa árið 1991 en eftir fall Sovétríkjanna fækkaði Rússum um 0,5% að meðaltali á hverju ári. Um síðustu aldamót hafði ástandið í landinu batnað og árið 2009 mældist aftur fólksfjölgun í Rússlandi sem stóð til 2020. Frá 2020 hefur íbúum hins vegar fækkað lítillega á hverju ári.

Hægt er að ímynda sér íbúaþéttleika í Evrópu út frá ljósmyndum úr geimnum að næturlagi.

Hægt er að ímynda sér íbúaþéttleika í Evrópu út frá ljósmyndum úr geimnum að næturlagi.

Ef Rússland er talið með, þó það liggi í tveimur heimsálfum, þá er Þýskaland næstfjölmennasta ríki Evrópu með rúmlega 83,5 milljónir íbúa og 233,7 íbúa á km2. Þriðja fjölmennasta ríkið er Frakkland með um 68,9 milljónir íbúa og 107,9 íbúa á km2. Frakkland spannar mest landsvæði af aðildarríkjum Evrópusambandsins (um 638 þúsund km2) eða sem nemur um það bil 19,8% af heildarlandsvæði Evrópusambandsríkjanna. Fjórða fjölmennasta Evrópulandið er Bretland með rúmlega 69 milljónir íbúa. Bretland er jafnframt með sjötta mestan íbúaþéttleika í Evrópu eða 285 íbúa á km2 á eftir Mónakó (18.446 íbúar á km2), Möltu (1.817 íbúar á km2), San Marínó (579 íbúa á km2), Hollandi (482,6 íbúar á km2) og Belgíu (388 íbúar á km2).

Rétt er að nefna að í Mónakó er mesti íbúaþéttleiki í heimi (Macau er reyndar stundum sett í fyrsta sætið, en það er ekki sjálfstætt land heldur sjálfstjórnarhérað í Kína) enda er landið það næst smæsta í heimi að flatarmáli, 2,08 ferkílómetra, með rúmlega 38,8 þúsund íbúa. Ítalía og Spánn eru í fimmta og sjötta sæti á lista yfir fjölmennustu ríkin í Evrópu en á Ítalíu búa tæplega 59 milljónir (195 íbúar á km2) og á Spáni búa um 49 milljónir (97,1 á km2.)

Fjölmennustu ríkin Landsvæði í km2 Íbúafjöldi í þúsundum Íbúaþéttleiki í km2
Rússland 17.098.246 146.028.325 8,3
Þýskaland 357.569 83.577.140 233,7
Frakkland 638.475 68.882.600 107,9
Bretland 244.376 69.281.437 285
Ítalía 302.073 58.934.464 195
Spánn 505.986 49.128.297 97,1

Samkvæmt mælingum Eurostat frá árinu 2025 búa samanlagt 450,4 milljónir manna í aðildarríkjum Evrópusambandsins. Íbúaþéttleiki í sambandinu er áætlaður 106,7 íbúar á km2. Íbúum innan sambandsins fjölgaði um 2,4% árið 2024 en í þeim mælingum er bæði gert ráð fyrir náttúrulegri fjölgun sem og fólksflutningum frá ríkjum utan sambandsins. Þessar niðurstöður viðhalda áframhaldandi fólksfjölgun Evrópusambandsins sem hefur verið stöðug síðan árið 1960. Þrátt fyrir stöðuga fólksfjölgun innan sambandsins skiptist hún ójafnt niður á milli ríkja en íbúum fækkaði í átta aðildarríkjum af 27.

Náttúrleg fjölgun hefur þó minnkað á síðastliðnum áratugum og fólksflutningar orðið veigameiri þáttur í fólksfjölguninni. Ein meginástæða þess er að fæðingartíðni hefur lækkað. Hæsta fæðingartíðni innan sambandsins árið 2025 var í Búlgaríu, 1,7 en sú lægsta á Möltu þar sem fæðingartíðnin var 1,03 það árið. Tíðni fæðinga innan sambandsins hefur lækkað úr 2,5 börnum á konu á sjöunda áratugnum í 1,34 barn á hverja konu árið 2024. Almennt er talið að fæðingartíðni þurfi að vera í kringum 2,1 barn á konu svo að fólksfjöldi haldist stöðugur til lengri tíma ef ekki er hægt að treysta á stöðuga fólksflutninga.

Heimildir og myndir:...