Sólin Sólin Rís 04:03 • sest 22:48 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 07:09 • Síðdegis: 19:31 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 01:05 • Síðdegis: 13:17 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 04:03 • sest 22:48 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 07:09 • Síðdegis: 19:31 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 01:05 • Síðdegis: 13:17 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=
Forsíða Menntavísindi Menntunarfræði Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?

Flokkun:

18.5.2026
Menntavísindi Menntunarfræði

Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?

Sigríður Ólafsdóttir

Þar sem þekkingu og hugsun er miðlað með orðum tungumálsins hefur orðaforði nemenda í tungumáli skólans sterk, skýr og bein áhrif á það hvernig þeim gengur í námi, í öllum námsgreinum. Í íslenskum skólum er það íslenskur orðaforði sem skiptir meginmáli. Því meiri sem orðaforðinn er þeim mun hraðar eykst lesskilningurinn, þeim mun betur gengur nemendum að ræða og skrifa um það sem þeir takast á við í náminu. Það á við um öll börn og ungmenni, af íslenskum og erlendum uppruna, ein-, tví- og fjöltyngd.

Í gagnreyndu grunnskólastarfi er unnið með valinn orðaforða sem er mikilvægur í námi nemenda á ýmsum aldri. Þess er gætt að mikilvæg orð birtist reglulega í námsefni, þar sem fjallað er um áhugaverð og mikilvæg málefni, sem nemendur sjá tilgang í að lesa, ræða og skrifa um. Orðin þarf síðan að vinna með í margs konar verkefnum og leikjum, til að þau festist í minni.

Orðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 1 eru algengustu orð tungumálsins, í lagi 2 er námsorðaforði sem notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma. Í lagi 3 eru svo orð og hugtök sem tilheyra aðallega ákveðnum námsgreinum, til dæmis: vistkerfi, jöfnuhneppi og myndhverfing.

Það er <em>tiltölulega</em> auðvelt að hoppa yfir pollinn. Námsorðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 2 er námsorðaforði sem er notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma.

Það er tiltölulega auðvelt að hoppa yfir pollinn. Námsorðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 2 er námsorðaforði sem er notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma.

Það er fyrst og fremst þekking nemenda á námsorðaforða í lagi 2 sem eykur skilning þeirra á viðfangsefni námsins og færni þeirra í að ræða og skrifa um það sem tekið er fyrir í náminu. Þegar orð í lagi 2 eru valin í námsefni og kennslu þarf að taka mið af svokölluðum orðtíðnilistum, þar sem orðum er raðað eftir því hversu algeng þau eru í námsefni og ýmsum textum samtímans. Vinna þarf með algengustu orðin með yngstu nemendunum og síðan sjaldgæfari orð með hækkandi aldri og aukinni íslenskufærni. Í gagnreyndu grunnskólastarfi er unnið með námsorðaforða í lagi 2 á þennan hátt. Það gefur nemendum tækifæri til að efla reglulega lesskilning sinn og ritunarfærni.

Í gagnreyndu grunnskólastarfi er fylgst með framvindu nemenda öll árin, hvort þeir auka reglulega þekkingu sína á námsorðaforða í lagi 2 og hvort lesskilningur og ritunarfærni þeirra eflist jafnt og þétt, með réttmætum og áreiðanlegum prófum. Slakri frammistöðu einstakra nemenda eða nemendahópa í samanburði við jafnaldra þarf að bregðast strax við með enn öflugri kennslu og stuðningi.

Fyrir þau sem vilja vita meira og dýpka skilning sinn má benda á lista yfir gagnlegar heimildir í svari sama höfundar við spurningunni Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Myndir:

Höfundur

Sigríður Ólafsdóttir

Sigríður Ólafsdóttir

dósent á Menntavísindasviði HÍ

Útgáfudagur

18.5.2026

Spyrjandi

Jóhann F.

Efnisorð

Tilvísun

Sigríður Ólafsdóttir. „Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?“ Vísindavefurinn, 18. maí 2026, sótt 18. maí 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=88641.

Sigríður Ólafsdóttir. (2026, 18. maí). Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=88641

Sigríður Ólafsdóttir. „Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?“ Vísindavefurinn. 18. maí. 2026. Vefsíða. 18. maí. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=88641>.

Chicago | APA | MLA

Tengd svör á Vísindavefnum

Skoða öll nýjustu svörin

Þessi síða notar vafrakökur Nánari upplýsingar

Ég samþykki

Senda grein til vinar

=

Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?
Þar sem þekkingu og hugsun er miðlað með orðum tungumálsins hefur orðaforði nemenda í tungumáli skólans sterk, skýr og bein áhrif á það hvernig þeim gengur í námi, í öllum námsgreinum. Í íslenskum skólum er það íslenskur orðaforði sem skiptir meginmáli. Því meiri sem orðaforðinn er þeim mun hraðar eykst lesskilningurinn, þeim mun betur gengur nemendum að ræða og skrifa um það sem þeir takast á við í náminu. Það á við um öll börn og ungmenni, af íslenskum og erlendum uppruna, ein-, tví- og fjöltyngd.

Í gagnreyndu grunnskólastarfi er unnið með valinn orðaforða sem er mikilvægur í námi nemenda á ýmsum aldri. Þess er gætt að mikilvæg orð birtist reglulega í námsefni, þar sem fjallað er um áhugaverð og mikilvæg málefni, sem nemendur sjá tilgang í að lesa, ræða og skrifa um. Orðin þarf síðan að vinna með í margs konar verkefnum og leikjum, til að þau festist í minni.

Orðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 1 eru algengustu orð tungumálsins, í lagi 2 er námsorðaforði sem notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma. Í lagi 3 eru svo orð og hugtök sem tilheyra aðallega ákveðnum námsgreinum, til dæmis: vistkerfi, jöfnuhneppi og myndhverfing.

Það er <em>tiltölulega</em> auðvelt að hoppa yfir pollinn. Námsorðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 2 er námsorðaforði sem er notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma.

Það er tiltölulega auðvelt að hoppa yfir pollinn. Námsorðaforða er oft skipt í þrjú lög. Í lagi 2 er námsorðaforði sem er notaður er í öllum námsgreinum á öllum skólastigum, til dæmis orð eins og piltur, tiltölulega, fjölbreyttur og samræma.

Það er fyrst og fremst þekking nemenda á námsorðaforða í lagi 2 sem eykur skilning þeirra á viðfangsefni námsins og færni þeirra í að ræða og skrifa um það sem tekið er fyrir í náminu. Þegar orð í lagi 2 eru valin í námsefni og kennslu þarf að taka mið af svokölluðum orðtíðnilistum, þar sem orðum er raðað eftir því hversu algeng þau eru í námsefni og ýmsum textum samtímans. Vinna þarf með algengustu orðin með yngstu nemendunum og síðan sjaldgæfari orð með hækkandi aldri og aukinni íslenskufærni. Í gagnreyndu grunnskólastarfi er unnið með námsorðaforða í lagi 2 á þennan hátt. Það gefur nemendum tækifæri til að efla reglulega lesskilning sinn og ritunarfærni.

Í gagnreyndu grunnskólastarfi er fylgst með framvindu nemenda öll árin, hvort þeir auka reglulega þekkingu sína á námsorðaforða í lagi 2 og hvort lesskilningur og ritunarfærni þeirra eflist jafnt og þétt, með réttmætum og áreiðanlegum prófum. Slakri frammistöðu einstakra nemenda eða nemendahópa í samanburði við jafnaldra þarf að bregðast strax við með enn öflugri kennslu og stuðningi.

Fyrir þau sem vilja vita meira og dýpka skilning sinn má benda á lista yfir gagnlegar heimildir í svari sama höfundar við spurningunni Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Myndir:...