Sólin
Rís 06:30 • sest 20:19
Tunglið
Rís 01:21 • Sest 20:09
Flóð
Árdegis: 04:15 • Síðdegis: 16:35
Fjara
Árdegis: 10:22 • Síðdegis: 23:01
Leit á vefnum
Lífvísindi: dýrafræði
Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?
Gögn sem höfundur þessa svars hefur fengið frá Yann Kolbeinssyni líffræðingi sýna að margar helstu tegundir farfugla sem hér verpa, koma nú marktækt fyrr til landsins en áður. Tímabilið sem gögnin ná yfir eru frá árinu 1998 til 2026. Í svarinu verður komutími fjögurra algengra farfugla skoðaður. Tegundirnar eru: s...
Lífvísindi: dýrafræði
Hvað er vitað um risaeðlutegundina Spinosaurus mirabilis sem fyrst var lýst 2026?
Öll spurningin hljóðaði svona: Það var uppgötvuð ný tegund af risaeðlu sem heitir Spinosaurus mirabilis. Hef ekki séð neinar fréttir um þetta hér á landi, væri æðislegt að sjá ykkur tala um það! Í leiðöngrum í Níger, langt inni í Sahara-eyðimörkinni á árunum 2019 og sérstaklega 2022, fundust leifar af áður ...
Landafræði
Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?
Þegar fólksfjöldi er metinn er litið til náttúrulegrar fjölgunar (e. natural growth) og fólksflutninga á milli ríkja. Náttúruleg fjölgun er munurinn á fjölda fæðinga og fjölda andláta innan ríkja. Íbúaþéttleiki er yfirleitt mældur sem hlutfall milli fjölda einstaklinga og ákveðinnar svæðiseiningar og yfirleitt set...
Landafræði
Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?
Hormússund er mjótt sund á milli Persaflóa og Ómanflóa. Það er eina tenging Persaflóa, og flestra ríkjanna sem þar liggja, við opið haf. Norðan sundsins er Íran en sunnan þess eru Óman og Sameinuðu arabísku furstadæmin. Sundið er um það bil 167 km langt og um 30-40 km breitt þar sem það er þrengst. Siglingaleiðin ...
Læknisfræði
Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?
Ebóluveirur valda alvarlegum smitsjúkdómi sem kallast ebólusjúkdómur (e. Ebola virus disease, EVD). Vorið 2026 braust út faraldur ebólusjúkdóms í Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó (e. Democratic Republic of Congo, DRC) og Úganda. Þegar þetta er skrifað, í júlí 2026, hefur ekki tekist að ná stjórn á faraldrinum og er han...
Stjarnvísindi: sólkerfið
Hvar á Íslandi er best að vera til að sjá almyrkva á sólu sem verður 12. ágúst 2026?
Í heild hljóðaði spurningin svona:Mig langar að spyrja ykkur að því hvar á Íslandi er best að vera þegar almyrkvinn gengur yfir Ísland 12. ágúst 2026. Mér sýnist hann vera mestur einhverstaðar á Vestfjörðum en sé það ekki nógu vel. Var að vona þið gætuð vitað það og sagt mér það. Gráðurnar sem eru gefnar upp fyrir...
Læknisfræði
Hvað er ebóluveiran?
Hér er einnig svarað spurningunni:Hver eru einkenni, útbreiðsla og möguleg lækning gegn Ebóluveirunni? Ebóluveiran tilheyrir svokölluðum þráðveirum (e. filoviruses) sem eru einþátta RNA-veirur sem minna í útliti á snúru eða reipi. Rafeindasmásjármynd af ebóluveiru. Veiran dregur nafn sitt af ánni Ebólu í Ko...
Læknisfræði
Gæti ebóla orðið að heimsfaraldri á Vesturlöndum?
Spurningin í heild sinni hljóðaði svona: Er líklegt að ebóla dreifist út fyrir Afríku, meira en einstök tilfelli, og þurfum við að hafa áhyggjur af því að sjúkdómurinn berist til Íslands? Ebólufaraldurinn sem nú geisar í Vestur-Afríku hefur, þegar þetta er skrifað um miðjan október 2014, sýkt um 8600 manns ...
Hagfræði
Hvaða Evrópulönd hafa tekið upp evruna?
Í svari við Gylfa Magnússonar við spurningunni Er hægt að nota allar evrur í öllum ríkjum Evrópusambandsins? segir:Af 27 ríkjum Evrópusambandsins hafa 21 tekið upp evrur en sex lönd hafa annan gjaldmiðil (miðað við febrúar 2026). Löndin sem gefa út evrur eru því Austurríki, Belgía, Búlgaría, Króatía, Kýpur, Eistla...
Sagnfræði: Íslandssaga
Kemur krían fyrr og fyrr til landsins?
Stutta svarið er já, svo sannarlega, þegar til lengri tíma er litið. Svo skemmtilega vill til að einmitt þessi spurning hefur verið til umræðu í tæpa öld. Þannig segir í Morgunblaðinu 11. maí 1933, bls. 3, og tekið er mið af Reykjavík: Krían er komin! Hún sást hjer í fyrrakvöld (9. maí) og í gærmorgun voru marg...
Stjarnvísindi: sólkerfið
Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?
Sólmyrkvi (e. solar eclipse) verður þegar tunglið gengur milli sólar og Jarðar svo tunglið myrkvar sólina að hluta til eða í heild frá Jörðu séð. Það gerist aðeins þegar sólin, tunglið og Jörðin eru í beinni línu (kallað raðstaða eða okstaða). Ár hvert verða á milli tveir til fimm sólmyrkvar á Jörðinni. Seinast...
Lífvísindi: dýrafræði
Hvers konar dýr var loðnashyrningur og hvenær var hann uppi?
Upprunalega spurningin var Hvað er íslenska heitið yfir Coelodonta antiquitatis? Coelodonta antiquitatis hefur verið kallaður loðnashyrningur á íslensku (e. woolly rhinoceros). Um er að ræða nashyrningategund sem var uppi á síðasta jökulskeiði og dó út fyrir 12.000-14.000 árum, mögulega aðeins seinna. ...
Sagnfræði: Íslandssaga
Hefur lóan alltaf komið á sama tíma til landsins?
Á Íslandi verpa um 80 fuglategundir og eru 47 þeirra farfuglar, þar af 25 að öllu leyti en 22 að mestu: „Þessir fuglar yfirgefa landið síðsumars eða á haustin og dvelja vetrarlangt í öðrum löndum eða á úthafinu fjarri Íslandsströndum“.[1] Vegna hnattrænnar hlýnunar eru ferðir farfugla nú mikið rannsakaðar og niður...
Málvísindi: íslensk
Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?
Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvað þýðir orðasambandið að hafa mikið dálæti á? Orðið dálæti er einkum notað í sambandinu að hafa dálæti á einhverjum ‘þykja vænt um einhvern, meta einhvern mikils’. Dá- er forliður sem getur verið bæði jákvæðrar og neikvæðrar merkingar. Í jákvæðri merkingu er hann til dæm...
Stjarnvísindi: almennt
Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?
Himinhnöttur þarf að uppfylla þrjú skilyrði til að teljast reikistjarna. Hann þarf að vera á braut um sólstjörnu, hafa nægilegan þyngdarkraft til að vera því sem næst hnattlaga og hafa fjarlægt allt efni úr næsta nágrenni við braut sína. Í okkar sólkerfi eru átta slíkir hnettir. Plútó er ekki þeirra á meðal heldur...