Leit á vefnum

Niðurstöður leitar - 28 svör fundust

category-iconLífvísindi: dýrafræði

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Gögn sem höfundur þessa svars hefur fengið frá Yann Kolbeinssyni líffræðingi sýna að margar helstu tegundir farfugla sem hér verpa, koma nú marktækt fyrr til landsins en áður. Tímabilið sem gögnin ná yfir eru frá árinu 1998 til 2026. Í svarinu verður komutími fjögurra algengra farfugla skoðaður. Tegundirnar eru: s...

category-iconLífvísindi: dýrafræði

Hvað er vitað um risaeðlutegundina Spinosaurus mirabilis sem fyrst var lýst 2026?

Öll spurningin hljóðaði svona: Það var uppgötvuð ný tegund af risaeðlu sem heitir Spinosaurus mirabilis. Hef ekki séð neinar fréttir um þetta hér á landi, væri æðislegt að sjá ykkur tala um það! Í leiðöngrum í Níger, langt inni í Sahara-eyðimörkinni á árunum 2019 og sérstaklega 2022, fundust leifar af áður ...

category-iconLandafræði

Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?

Hormússund er mjótt sund á milli Persaflóa og Ómanflóa. Það er eina tenging Persaflóa, og flestra ríkjanna sem þar liggja, við opið haf. Norðan sundsins er Íran en sunnan þess eru Óman og Sameinuðu arabísku furstadæmin. Sundið er um það bil 167 km langt og um 30-40 km breitt þar sem það er þrengst. Siglingaleiðin ...

category-iconStjarnvísindi: sólkerfið

Hvar á Íslandi er best að vera til að sjá almyrkva á sólu sem verður 12. ágúst 2026?

Í heild hljóðaði spurningin svona:Mig langar að spyrja ykkur að því hvar á Íslandi er best að vera þegar almyrkvinn gengur yfir Ísland 12. ágúst 2026. Mér sýnist hann vera mestur einhverstaðar á Vestfjörðum en sé það ekki nógu vel. Var að vona þið gætuð vitað það og sagt mér það. Gráðurnar sem eru gefnar upp fyrir...

category-iconHagfræði

Hvaða Evrópulönd hafa tekið upp evruna?

Í svari við Gylfa Magnússonar við spurningunni Er hægt að nota allar evrur í öllum ríkjum Evrópusambandsins? segir:Af 27 ríkjum Evrópusambandsins hafa 21 tekið upp evrur en sex lönd hafa annan gjaldmiðil (miðað við febrúar 2026). Löndin sem gefa út evrur eru því Austurríki, Belgía, Búlgaría, Króatía, Kýpur, Eistla...

category-iconSagnfræði: Íslandssaga

Kemur krían fyrr og fyrr til landsins?

Stutta svarið er já, svo sannarlega, þegar til lengri tíma er litið. Svo skemmtilega vill til að einmitt þessi spurning hefur verið til umræðu í tæpa öld. Þannig segir í Morgunblaðinu 11. maí 1933, bls. 3, og tekið er mið af Reykjavík: Krían er komin! Hún sást hjer í fyrrakvöld (9. maí) og í gærmorgun voru marg...

category-iconStjarnvísindi: sólkerfið

Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?

Sólmyrkvi (e. solar eclipse) verður þegar tunglið gengur milli sólar og Jarðar svo tunglið myrkvar sólina að hluta til eða í heild frá Jörðu séð. Það gerist aðeins þegar sólin, tunglið og Jörðin eru í beinni línu (kallað raðstaða eða okstaða). Ár hvert verða á milli tveir til fimm sólmyrkvar á Jörðinni. Seinast...

category-iconMálvísindi: íslensk

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvað þýðir orðasambandið að hafa mikið dálæti á? Orðið dálæti er einkum notað í sambandinu að hafa dálæti á einhverjum ‘þykja vænt um einhvern, meta einhvern mikils’. Dá- er forliður sem getur verið bæði jákvæðrar og neikvæðrar merkingar. Í jákvæðri merkingu er hann til dæm...

category-iconSagnfræði: Íslandssaga

Hefur lóan alltaf komið á sama tíma til landsins?

Á Íslandi verpa um 80 fuglategundir og eru 47 þeirra farfuglar, þar af 25 að öllu leyti en 22 að mestu: „Þessir fuglar yfirgefa landið síðsumars eða á haustin og dvelja vetrarlangt í öðrum löndum eða á úthafinu fjarri Íslandsströndum“.[1] Vegna hnattrænnar hlýnunar eru ferðir farfugla nú mikið rannsakaðar og niður...

category-iconStjarnvísindi: almennt

Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?

Himinhnöttur þarf að uppfylla þrjú skilyrði til að teljast reikistjarna. Hann þarf að vera á braut um sólstjörnu, hafa nægilegan þyngdarkraft til að vera því sem næst hnattlaga og hafa fjarlægt allt efni úr næsta nágrenni við braut sína. Í okkar sólkerfi eru átta slíkir hnettir. Plútó er ekki þeirra á meðal heldur...

category-iconHagfræði

Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru og breytingu á húsnæðislánum?

Spyrjandi var með nokkrar spurningar og þeim er hér öllum svarað: 1. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru?2. Myndi innganga í ESB breyta lánakjörum húsnæðislána? 3. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér lægri lánavexti húsnæðislána?4. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér að húsnæðislán greid...

category-iconLæknisfræði

Hvaða bóluefni gegn COVID-19 eru helst notuð núna?

Einn helsti lærdómurinn sem má draga af heimsfaraldri COVID-19 er sá að hröð þróun öruggra, árangursríkra bóluefna gegn sjúkdómi er möguleg í miðjum heimsfaraldri. Frá því COVID-19 varð að heimsfaraldri hafa margvísleg bóluefni verið þróuð gegn sjúkdómnum; hins vegar eru aðeins örfá þeirra enn í notkun. Flest ...

category-iconStjarnvísindi: sólkerfið

Getur geimveður haft áhrif á jörðina og GPS-mælingar?

Geimveður hefur ýmis áhrif á jörðina. Þegar hraðfleygur segulmagnaður sólvindur skellur á og hristir upp í segulsviði jarðar geysa öflugir segulstormar. Við það geta spanast upp straumar í iðrum jarðar sem geta slegið út raforkukerfi og þannig valdið rafmagnsleysi. Straumarnir hraða líka tæringu á olíuleiðslum og ...

category-iconLögfræði

Skiptir einhverju máli hvort viðræður Íslands við ESB byrja upp á nýtt eða fyrri viðræðum er haldið áfram?

Einfalda svarið við þeirri spurningu er að ef viðræður eru hafnar að nýju þurfa öll aðildarríkin að samþykkja Ísland sem ríki til aðildarviðræðna. Það ferli getur tekur nokkurn tíma. Ef viðræðum er haldið áfram hefur Ísland þegar hlotið samþykki allra aðildarríka ESB til viðræðna. Ísland sótti um aðild að Evróp...

category-iconHagfræði

Er hægt að nota allar evrur í öllum ríkjum Evrópusambandsins? Líka smápeningana?

Í þeim löndum sem tekið hafa upp evruna (€) eru allir evrupeningar gjaldgengir, bæði seðlar og mynt. Myntirnar eru mismunandi eftir því í hvaða landi þeim er dreift í upphafi, en þær gilda engu að síður í öllum evrulöndum. *** Evruseðlarnir eru allir eins og eru til seðlar með verðgildi frá 5 evrum upp í 50...

Fleiri niðurstöður