Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað þýða nöfnin Arctic og Antarctic og hvenær fengu pólarnir þessi nöfn?

Orðin arctic og antarctic sem notuð eru um nyrstu og syðstu svæði jarðarinnar, suður- og norðurheimsskautssvæðin, eru upprunin frá Grikkjum. Orðið arctic mun dregið af gríska orðinu arktos sem merkir björn. Þar er líklega verið að vísa í annaðhvort Litla björn, stjörnumerki við norðurpól himins en í því er Pólstjarnan, ein þekktasta stjarna næturhiminsins, eða þá Stóra björn sem er stórt og áberandi stjörnumerki á norðurhveli himins.

Forskeytið “anti”, eða “ant” á undan sérhljóða, getur merkt and-, gagn- eða mót-. Orðið antarctic merkir því andspænis “arctic” og vísar þannig til svæðis sem er gagnstætt heimskautasvæðinu í norðri. Þetta orð (eða einhver útgáfa af því) var notað um aldir til þess að vísa til óþekkt lands í suðri. Land þetta fer að sjást á landakortum frá því snemma á 16. öld þótt enginn hefði litið það augum, og það kallað ýmsum nöfnum, til dæmis Terra Australis, Polus Antarcticus og South Pole.

Orðin arctic og antarctic (eða grísk útgáfa þeirra) eru gömul og voru notuð um nokkuð óskilgreind svæði í norðri og suðri löngu áður en menn vissu nákvæmlega hvað var nyrst og syðst á jarðarkringlunni.

Það var þó ekki fyrr en árið 1820 sem menn sáu Suðurskautslandið í fyrsta skipti. Talið er að nafnið Antarctica sem heiti á þessum mikla landmassa á syðsta hluta jarðarinnar hafi fyrst birst á korti sem landfræðingurinn og kortagerðamaðurinn John George Bartholomew (1860-1920) gerði og gefið var út árið 1887. Þetta heiti var áfram notað á kortum sem fyrirtæki Bartholomew gaf út og smám saman festist það í sessi.

Heimildir og mynd:

Útgáfudagur

20.9.2012

Spyrjandi

Friðleifur Kristjánsson

Höfundur

Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir

landfræðingur og starfsmaður Vísindavefsins

Tilvísun

EDS. „Hvað þýða nöfnin Arctic og Antarctic og hvenær fengu pólarnir þessi nöfn?“ Vísindavefurinn, 20. september 2012. Sótt 11. desember 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=62959.

EDS. (2012, 20. september). Hvað þýða nöfnin Arctic og Antarctic og hvenær fengu pólarnir þessi nöfn? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=62959

EDS. „Hvað þýða nöfnin Arctic og Antarctic og hvenær fengu pólarnir þessi nöfn?“ Vísindavefurinn. 20. sep. 2012. Vefsíða. 11. des. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=62959>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Sigurður Magnús Garðarsson

1967

Sigurður Magnús Garðarsson er prófessor í umhverfis- og byggingarverkfræði við HÍ og forseti Verkfræði- og náttúruvísindasviðs skólans. Sérsvið hans er umhverfisverkfræði með áherslu á straumfræði og vatnafræði.