Sólin Rís 08:25 • sest 18:56 í Reykjavík

Tunglið Rís 20:57 • Sest 08:23 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:01 • Síðdegis: 19:23 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:54 • Síðdegis: 13:17 í Reykjavík

Sólin Rís 08:25 • sest 18:56 í Reykjavík

Tunglið Rís 20:57 • Sest 08:23 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:01 • Síðdegis: 19:23 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:54 • Síðdegis: 13:17 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hversu gamalt er orðið krakki í málinu og hvaðan kemur það?

Útgáfudagur:

04.03.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvaðan kemur orðið „krakki“? Ritmálssafn Orðabókar Háskólans á elst dæmi um orðið krakki frá miðri 18. öld. Í Íslensk-danskri orðabók Björns Halldórssonar, sem hann safnaði til síðari hluta 18. aldar en danski ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Jarðvísindi

Hversu mikið bráðnar Vatnajökull árlega?

Jarðvísindi

Hvaða aðferðir nota vísindamenn til að mæla afkomu jökla?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvernig fara pöddur og skordýr að því að ganga upp lóðrétta veggi?

Vísindadagatal 4. mars

Vísindasagan

Aristóteles frá Stagíra

384 - 322 f.Kr.

Forngrískur heimspekingur og vísindamaður, fæddur í Makedóníu. Byggði upp viðamikið þekkingarkerfi sem hefur haft mikil áhrif á hugsun Vesturlandabúa allar götur síðan.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Greindarpróf

Greindarpróf nútímans eiga rætur að rekja til Englendingsins Francis Galton. Hann lagði fræðilegan grunn að nútímaprófum með því að þróa tölfræðiaðferðir sem enn eru undirstaða slíkrar prófunar. Greindarpróf sýna m.a. talsverða fylgni við almennan námsárangur manna eða gengi í almennum skólum. Greindarpróf hafa þó ekki farið varhluta af gagnrýni og oftúlkun prófanna er varhugaverð.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ásgeir Brynjar Torfason

1972

Ásgeir Brynjar Torfason er lektor á sviði fjármála og reikningshalds í Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands. Rannsóknir hans snúa helst að breytingum á peningamálum og rekstri seðlabanka ásamt reikningsskilum fjármálastofnana.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: íslensk

Hvað er kreatín?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur líkamshiti manns?

Bókmenntir og listir

Getið þið sagt mér allt um Jónas Hallgrímsson?

Bókmenntir og listir

Hvað er ljóð?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað veldur því að vöðvi rifnar og hvað gerist?

Málvísindi: íslensk

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Læknisfræði

Hvernig verka vefaukandi sterar?

Málvísindi: íslensk

Segir maður stemming, stemning eða stemmning? Svarið fljótt því hér stefnir í hjónaskilnað!

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvað eru vorjafndægur og af hverju verða þau?

Læknisfræði

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?

Læknisfræði

Hvaða einkenni fylgja skorti á B-12 vítamíni?

Læknisfræði

Hvað er grindargliðnun?

Félagsvísindi almennt

Hvað eru samfélagsmiðlar?

Efnafræði

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Jarðvísindi

Hvar eru stærstu jöklar á Íslandi?

Læknisfræði

Þursabit og brjósklos, hver er munurinn á þessu tvennu?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvað eru vorjafndægur og af hverju verða þau?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur líkamshiti manns?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Næringarfræði

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Efnafræði

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Menntunarfræði

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Sálfræði

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hversu gamalt er orðið krakki í málinu og hvaðan kemur það?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hversu mikið bráðnar Vatnajökull árlega?

Hvaða aðferðir nota vísindamenn til að mæla afkomu jökla?

Hvernig fara pöddur og skordýr að því að ganga upp lóðrétta veggi?

Vísindadagatal 4. mars

Aristóteles frá Stagíra

384 - 322 f.Kr.

Greindarpróf

Ásgeir Brynjar Torfason

1972

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað merkir 'lon og don' og hvaðan kemur orðasambandið?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hversu mikið bráðnar Vatnajökull árlega?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvernig varð geimurinn til?

Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum?

Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum?

Hvað merkir 'lon og don' og hvaðan kemur orðasambandið?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða rannsóknir hefur Magnús Þorkell Bernharðsson stundað?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum?

Hvað merkir 'lon og don' og hvaðan kemur orðasambandið?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða rannsóknir hefur Magnús Þorkell Bernharðsson stundað?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver er eðlilegur líkamshiti manns?

Getið þið sagt mér allt um Jónas Hallgrímsson?

Hvað er ljóð?

Hvað veldur því að vöðvi rifnar og hvað gerist?

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Hvernig verka vefaukandi sterar?

Segir maður stemming, stemning eða stemmning? Svarið fljótt því hér stefnir í hjónaskilnað!

Hvað eru vorjafndægur og af hverju verða þau?

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?

Hvaða einkenni fylgja skorti á B-12 vítamíni?

Hvað er grindargliðnun?

Hvað eru samfélagsmiðlar?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvar eru stærstu jöklar á Íslandi?

Þursabit og brjósklos, hver er munurinn á þessu tvennu?

Hvað eru vorjafndægur og af hverju verða þau?

Hver er eðlilegur líkamshiti manns?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni