Sólin
Rís 09:09 • sest 18:15
Tunglið
Rís 09:16 • Sest 21:48
Flóð
Árdegis: 07:37 • Síðdegis: 19:55
Fjara
Árdegis: 01:29 • Síðdegis: 13:54
Leit á vefnum
Menntunarfræði
Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?
Stutta svarið er að sú fullyrðing að 50% skóladrengja séu ólæsir eftir 10 ára skólagöngu stenst ekki heldur byggir á misskilningi á því hvernig læsi er skilgreint og hvernig niðurstöður lestrarkannana eru túlkaðar. Skilgreining á læsi hefur breyst í áranna rás og felur í sér meira en hæfnina að lesa úr bókstöfu...
Menntunarfræði
Hvað er læsi?
Spurningin í fullri lengd hljóðaði svona: Hvað er læsi? Hér er átt við læsi í sinni víðustu mynd ekki orðabókarskilgreiningu. Orðið læsi í íslensku er notað bæði sem almennt orð og íðorð. Læsi sem almennt orð Sem almennt orð er læsi notað bæði í bókstaflegri merkinu og í yfirfærðri merkingu: Í bóks...
Sálfræði
Hvað hefur vísindamaðurinn Freyja Birgisdóttir rannsakað?
Freyja Birgidóttir er dósent í þroskasálfræði við Sálfræðideild Háskóla Íslands. Hennar meginrannsóknarefni fjallar um þróun málþroska og læsis frá leikskólaaldri til unglingsára og hvernig sú þróun tengist öðrum sviðum þroska, eins og til dæmis námsáhugahvöt og getu barna til þess að stýra hugsun sinni og hegðun....
Menntunarfræði
Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?
Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Hver er fræðilega skilgreiningin á „að geta lesið sér til gagns“? Að lesa sér til gagns merkir, eins og orðasambandið vísar til, að geta lesið þannig að það sé gagnlegt. Það getur verið lestur sem við fáumst við í daglegu lífi, til dæmis að lesa bæklinga, fréttamiðla, upp...
Menntunarfræði
Er vitað hversu margir sem komnir eru yfir fimmtugt geta lesið sér til gagns?
Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Eru til rannsóknir sem mæla hversu hátt hlutfall Íslendinga sem komnir eru yfir fimmtugt uppfylla þær kröfur að geta lesið sér til gagns? Nei, því miður veit ég ekki til þess að slíkt hafi verið rannsakað. En þróun lesskilnings fyrir Ísland í PISA síðustu ár er sam...
Stærðfræði
Hvað hefur vísindamaðurinn Kristín Bjarnadóttir rannsakað?
Kristín Bjarnadóttir er prófessor emerita í stærðfræðimenntun við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Hún hefur rannsakað sögu stærðfræðimenntunar á Íslandi. Megináhersla í rannsóknum hennar hefur verið á breytingar sem urðu á Íslandi á sjöunda áratug tuttugustu aldar í kjölfar námstefnu sem haldin var í Royaumont ...
Náttúruvísindi og verkfræði
Af hverju er Skakki turninn í Písa skakkur?
Skakki turninn í borginni Písa á Ítalíu er sjö hæða hár klukkuturn sem er frægur um allan heim fyrir að halla ískyggilega. Turninn er rúmlega 800 ára gamall. Vinna við hann hófst árið 1173, en vegna tafa af völdum ýmissa stríða var lokahöggið við bygginguna ekki slegið fyrr en tæpum 200 árum seinna. Turninn byr...
Menntunarfræði
Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?
Hér er einnig að finna svar við spurningunni: Hvaða færni þurfa nemendur að búa yfir til að geta lesið sér til gagns? Að lesa sér til gagns merkir, eins og orðasambandið vísar til, að geta lesið þannig að það sé gagnlegt. Það getur verið lestur sem við fáumst við í daglegu lífi, til dæmis að lesa bæklinga, ...
Stærðfræði
Hvers vegna notum við sætiskerfi og hvaða kosti hefur það umfram önnur talnakerfi?
Einfaldasta leiðin til að rita tölur er að skrá strik fyrir hverja einingu. Betri yfirsýn fæst yfir talninguna ef strikunum er raðað í hneppi, til dæmis fimm strik saman eins og oft er gert í spilamennsku. Rómverskur talnaritháttur er skyldur þessum rithætti, en ef til vill þrepi ofar í þróuninni. Þá táknar b...
Málvísindi: almennt
Hver er uppruni og bygging pólsku?
Pólska er slavneskt mál, nánar tiltekið vesturslavneskt mál. Slavnesk mál tilheyra indóevrópsku málaættinni og eru því skyld germönskum, rómönskum, keltneskum og mörgum fleiri málum. Þau greinast í austur-, vestur- og suðurslavnesk mál. Austurslavnesk eru: rússneska, úkraínska og hvítrússneska. Vesturslav...