Sólin
Rís 03:47 • sest 23:19
Tunglið
Rís 08:57 • Sest 23:26
Flóð
Árdegis: 08:29 • Síðdegis: 20:47
Fjara
Árdegis: 02:23 • Síðdegis: 14:32
Leit á vefnum
Læknisfræði
Hvaða bóluefni gegn COVID-19 eru helst notuð núna?
Einn helsti lærdómurinn sem má draga af heimsfaraldri COVID-19 er sá að hröð þróun öruggra, árangursríkra bóluefna gegn sjúkdómi er möguleg í miðjum heimsfaraldri. Frá því COVID-19 varð að heimsfaraldri hafa margvísleg bóluefni verið þróuð gegn sjúkdómnum; hins vegar eru aðeins örfá þeirra enn í notkun. Flest ...
Hagfræði
Hver er hagvöxtur á Íslandi miðað við evrusvæðið og hvaða áhrif hefði upptaka evru á hagvöxtinn?
Hér er einnig að finna svar við spurningunni: Hvaða áhrif gæti upptaka evru haft á íslenskan vinnumarkað og arðsemi fyrirtækja? Langt fram eftir 20. öld réðst gangur íslensks efnahagslífs að mestu leyti af því hvernig áraði í sjávarútvegi. Í góðærum var uppgangur en þegar afli brást eða verð féll á erlendum...
Læknisfræði
Hvað er nú vitað um áhrif COVID-19 á heilsu barna?
COVID-19 er smitsjúkdómur sem orsakast af veirunni SARS-CoV-2. Flest tilfelli COVID-19 í börnum eru væg og hefur alvarleiki veikinda farið minnkandi með tímanum. Hins vegar getur COVID-19 valdið alvarlegum veikindum hjá börnum, innlögnum á spítala og jafnvel dauða. Af yfir 7 milljónum dauðsfalla vegna COVID-19 á h...
Vísindafréttir
Hvaða svör voru mest lesin á Vísindavefnum árið 2025?
Svör um líffræði kyns, jökla og loftslagsmál og um mikilvægi þess að hafa það sem sannara reynist, voru mest lesnu svörin á Vísindavefnum árið 2025. Ef til vill kemur það fáum á óvart að flestir lesendur Vísindavefsins lásu svör um margbreytileika líffræðilegs kyn á árinu 2025. Í stuttu máli felst kjarni þeirra...
Lífvísindi: almennt
Hvað varð um COVID, er það bara kvef núna?
Í stuttu mál þá er kórónuveiran SARS-CoV-2 sem veldur sjúkdómnum COVID-19 enn á sveimi. Hún berst manna á milli og heldur áfram að þróast. Einkennin sem hún veldur geta verið mismunandi eftir einstaklingum, hjá sumum kvef en öðrum alvarlegri sjúkdómur. Lengra svar COVID-19 orsakast af sýkingu veirunnar SARS-...
Stærðfræði
Hvaðan kemur hugmyndin um að alheimurinn sé bók rituð á tungumáli stærðfræðinnar?
Að liðnum miðöldum um 1450 urðu margvíslegar framfarir, og skilningur manna á umheiminum óx. Ítalski eðlisfræðingurinn og stjörnufræðingurinn Galíleó Galíleí (1564–1642) vissi að himintunglin fylgdu ákveðnum einföldum brautum og fór þannig gegn viðteknum kenningum kirkjunnar í þessum efnum. Hann aðhylltist sólmiðj...
Hagfræði
Hvernig gætu vextir á húsnæðislánum breyst ef Ísland tæki upp evru?
Vextir á húsnæðislánum á evrusvæðinu gefa hugmynd um þau vaxtakjör sem gætu verið í boði hér á landi ef Íslendingar tækju upp evru. Myndin hér fyrir neðan sýnir kjör á lánum til húsnæðiskaupa í þeim löndum sem tóku þátt í evrusamstarfinu frá upphafi, eða um það bil (Grikkir gengu í samstarfið árið 2001). Nafnve...
Jarðvísindi
Hvað er nornahár og hvernig myndist það?
Þegar kvika kemst upp á yfirborð jarðar verður eldgos en tegund goss ræður því hvaða gosafurðir verða til. Í flæðigosum eru gosefnin að mestu hraun sem renna eftir landinu, í sprengigosum myndast gjóska sem berst með vindi frá upptökum og í blandgosum myndast hvoru tveggja. Allt fast efni sem flyst frá gosupptökum...
Læknisfræði
Hvaða lyf eru núna talin best gegn veikindum af völdum COVID-19?
Þegar meðferð gegn COVID-19 er skoðuð, skiptir máli að hafa í huga fasana tvo sem fjallað er um nánar í svari við spurningunni Hvernig er best að lýsa sjúkdómnum COVID-19 í stuttu máli?, en þeir eru: veirufasi og bólgufasi. Veirufasinn einkennist af fjölgun veirunnar - hér er tækifæri til að koma í veg fyrir a...
Læknisfræði
Hvað er vitað um dreifingu COVID-19, alvarleika og áhrif á samfélagið fimm árum eftir heimsfaraldur?
Miðað við tölur frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni (e. World Health Organization, WHO), sem þegar þetta svar er skrifað ná til 31. ágúst 2025, hafa yfir 778 milljón tilfelli COVID-19 greinst á heimsvísu frá upphafi talningar. Fjöldi áætlaðra dauðsfalla er að minnsta kosti 7 milljónir og fjöldi innlagna er margf...
Læknisfræði
Hvernig er best að lýsa sjúkdómnum COVID-19 í stuttu máli?
COVID-19 er fyrst og fremst öndunarfærasýking sem getur verið allt frá því að vera einkennalaus yfir í að valda lífshættulegu bólgusvari í margskonar líffærakerfum. Afleiðingar COVID-19 utan öndunarfæranna eru næstum án undantekninga óbeinar afleiðingar bólgusvars sem við myndum gegn sýkingunni, en veiran heldur s...
Landafræði
Er einhver byggð á Baffinslandi?
Baffinsland liggur á milli meginlands Kanada og Grænlands. Baffinsland er stærsta eyja Kanada, 507.471 km2 að flatarmáli, eða tæplega fimm sinnum stærri en Ísland. Eyjan er nefnd eftir breska landkönnuðinum William Baffin (1584-1622) sem kannaði meðal annars hafsvæðið vestur af Grænlandi í leit að norðvesturleiðin...
Vísindafréttir
Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn
Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskóla Íslands til uppfærslu á Evrópuvefnum, sem haldið hefur verið ú...
Umhverfismál
Hvaða þættir hafa áhrif á sjávarflóð við Ísland?
Sjávarflóð verða vegna samspils ýmissa þátta bæði frá sjó og landi. Frá sjó eru sjávar- og ölduhæð mikilvægustu þættirnir. Sjávarhæð ræðst síðan af sjávarföllum annars vegar og svokölluðum áhlaðanda hins vegar. Áhlaðandi er af þrennum toga, vegna lágs loftþrýstings, álandsvinds og hækkunar sjávarborðs innan brimga...
Lífvísindi: dýrafræði
Hvers konar dýr var ógnarúlfur?
Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Nú er í einhverjum fjölmiðlum sagt frá því að vísindamenn hafi ræktað fram útdauðan úlf, dire wolf eða ógnarúlf. Hvað geturðu sagt mér um þessa tegund? Ógnarúlfur er útdauð tegund hunddýra sem lifði í Norður-Ameríku undir lok síðustu ísaldar. Vísindamenn eru ekki á einu mál...