Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?

Útgáfudagur:

06.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Nokkrir hafa spurt Vísindavefinn um jæja: Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram svo vitað sé til í íslensku og hvaðan kemur það, ef vitað er? Hvað merkir orðið "jæja" og hvaðan kemur það? Hver er uppruni orðsins "jæja"? Í Ritmálssafni Or ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 6. febrúar

Vísindasagan

Broddi Jóhannesson

1916-1994

Sálfræðingur og skólamaður, skrifaði og þýddi ýmis rit um sálarfræði, skólamál og heimspeki, var rektor Kennaraskóla Íslands og síðar Kennaraháskólans.

Dagatal hinna upplýstu

Taj Mahal

Taj Mahal er grafhýsi úr hvítum marmara í borginni Agra á Norður-Indlandi. Hafist var handa við byggingu þess 1632 og henni lauk 1647. Grafhýsið var reist fyrir stórmógúlinn Shah Jahan til minningar um eftirlætiseiginkonu hans Mumtaz Mahal. Hún lést af barnsförum þegar hún fæddi 14. barn sitt 1631. Taj Mahal er eitt af þekktustu verkum íslamskrar byggingarlistar og frægustu mannvirkjum heims.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Hjalti Hugason

1952

Hjalti Hugason er prófessor í guðfræði við Háskóla Íslands. Hann hefur einkum fjallað um íslenska kirkjusögu og jafnramt um trúarlíf Íslendinga og breytingar á því á mörkun sveita- og þéttbýlissamfélags.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Af hverju eru ávaxtaflugur svona oft notaðar í vísindatilraunum?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?

Vísindadagatal 6. febrúar

Broddi Jóhannesson

1916-1994

Taj Mahal

Hjalti Hugason

1952

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er vitað um fyrirvara næsta eldgoss í Heklu?

Hvað eru sólgos og segulstormur?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hvað eru berklar?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hvað eru berklar?

Hvað er vitað um fyrirvara næsta eldgoss í Heklu?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver er algengasti blóðflokkur í heimi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er eldgos?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Hvað er innkirtlakerfi?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hver voru einkenni spænsku veikinnar og hvernig hagaði hún sér?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Líkist Öræfasveit Pompeii á Ítalíu?

Hvað er tennisolnbogi og af hverju stafar hann?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvernig er hringrás kolefnis háttað í náttúrunni?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvernig má fá upplýsingar um sólargang og slíkt eftir árstímum og stöðum á Íslandi?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni