Sólin Rís 06:06 • sest 20:53 í Reykjavík

Tunglið Rís 06:10 • Sest 13:01 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:28 • Síðdegis: 15:09 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:06 • Síðdegis: 21:21 í Reykjavík

Sólin Rís 06:06 • sest 20:53 í Reykjavík

Tunglið Rís 06:10 • Sest 13:01 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:28 • Síðdegis: 15:09 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:06 • Síðdegis: 21:21 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

10.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvað þýðir orðasambandið að hafa mikið dálæti á? Orðið dálæti er einkum notað í sambandinu að hafa dálæti á einhverjum ‘þykja vænt um einhvern, meta einhvern mikils’. Dá- er forliður sem getur verið bæði jákvæ ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: almennt

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Lífvísindi: dýrafræði

Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar?

Efnafræði

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Vísindadagatal 12. apríl

Vísindasagan

William Rayleigh

1842-1919

Enskur Nóbelsverðlaunahafi í eðlisfræði (1904), uppgötvaði Rayleigh-geislun sem skýrir af hverju himinninn er blár.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Blóðrás

Blóðrásin flytur súrefni, næringu og vatn um líkamann. Hún flytur einnig úrgangsefni frá vefjum líkamans. Í líkama fullorðins einstaklings eru um 5 lítrar af blóði. Enski læknirinn William Harvey var fyrstur til að lýsa hringrás blóðsins og hrakti fyrri hugmynd um að lifrin framleiddi blóð án afláts.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir

1957

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir er prófessor í kynjafræði við Háskóla Íslands. Rannsóknir hennar spanna vítt svið innan kvenna- og kynjafræða og hún hefur tekið þátt í fjölda íslenskra og alþjóðlegra rannsóknarverkefna.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Unga fólkið svarar

Út á hvað gengur 1. maí?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er sjóbirtingur?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Málvísindi: íslensk

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við náladofa?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hverjir eru Gyðingar og hver er sérstaða þeirra?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Hvernig er best að mæla fjarlægð eldingar á einfaldan hátt?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Hvers vegna myndast magasár?

Efnafræði

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvað hafa margir menn farið til tunglsins og hvernig líta þeir út?

Sálfræði

Hver eru einkenni geðklofa?

Læknisfræði

Hvað er bakflæði?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað á maður að gefa smáfuglum, skógarþröstum og öðrum, að éta úti í garði á veturna?

Læknisfræði

Hvernig sjúkdómur er bleikjuhreistur?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Læknisfræði

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Læknisfræði

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Trúarbrögð

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar?

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Vísindadagatal 12. apríl

William Rayleigh

1842-1919

Blóðrás

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir

1957

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig lýsir botnlangabólga sér?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er einkirningasótt?

Hvað er ristill lengi að ganga yfir?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvað er ristill lengi að ganga yfir?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Út á hvað gengur 1. maí?

Hvað er sjóbirtingur?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Hvers vegna fáum við náladofa?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hverjir eru Gyðingar og hver er sérstaða þeirra?

Hvernig er best að mæla fjarlægð eldingar á einfaldan hátt?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvers vegna myndast magasár?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvað hafa margir menn farið til tunglsins og hvernig líta þeir út?

Hver eru einkenni geðklofa?

Hvað er bakflæði?

Hvað á maður að gefa smáfuglum, skógarþröstum og öðrum, að éta úti í garði á veturna?

Hvernig sjúkdómur er bleikjuhreistur?

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er fasismi?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni