Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?

Útgáfudagur:

06.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Nokkrir hafa spurt Vísindavefinn um jæja: Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram svo vitað sé til í íslensku og hvaðan kemur það, ef vitað er? Hvað merkir orðið "jæja" og hvaðan kemur það? Hver er uppruni orðsins "jæja"? Í Ritmálssafni Or ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 7. febrúar

Vísindasagan

Andreas Vesalius

1514-1564

Líffærafræðingur og læknir, skrifaði eina áhrifamestu bók sögunnar um líffærafræði, Um gerð mannslíkamans. Er oft kallaður faðir nútíma líffærafræði mannsins.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Blindraletur

Blindraletur eða punktaletur er upphleypt stafróf sem lesið er með fingurgómunum. Algengasta blindraletrið nefnist braille. Það dregur nafn sitt af Frakkanum Louis Braille sem hannaði það snemma á 19. öld. Hann bygggði það á merkjakerfi sem þróað var fyrir hermenn til þögulla samskipta að næturlagi.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Marjan Sirjani

1965

Marjan Sirjani er prófessor í hlutastarfi við tölvunarfræðideild Háskólans í Reykjavík og prófessor á sviði nýsköpunar, hönnunar og verkfræði við háskólann í Mälardalen í Svíþjóð. Rannsóknir hennar snúa að notkun formlegra aðferða í hugbúnaðarverkfræði.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvenær kemur orðið 'jæja' fyrst fram og hvernig varð það til?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Af hverju eru ávaxtaflugur svona oft notaðar í vísindatilraunum?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?

Vísindadagatal 7. febrúar

Andreas Vesalius

1514-1564

Blindraletur

Marjan Sirjani

1965

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er vitað um fyrirvara næsta eldgoss í Heklu?

Hvað eru sólgos og segulstormur?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hvað eru berklar?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hvað eru berklar?

Hvað er vitað um fyrirvara næsta eldgoss í Heklu?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver er algengasti blóðflokkur í heimi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er eldgos?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Hvað er innkirtlakerfi?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er veira?

Hvaða kostir og gallar fylgja afnámi verðtryggingar af húsnæðislánum?

Hvað eru líkþorn og hvað veldur þeim?

Hvað er blóðtappi og hvernig myndast hann?

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Eru kynin bara tvö?

Hvaða rannsóknir hefur Ragnhildur Helgadóttir stundað?

Hvernig má fá upplýsingar um sólargang og slíkt eftir árstímum og stöðum á Íslandi?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni