Sólin Rís 06:06 • sest 20:53 í Reykjavík

Tunglið Rís 06:10 • Sest 13:01 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:28 • Síðdegis: 15:09 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:06 • Síðdegis: 21:21 í Reykjavík

Sólin Rís 06:06 • sest 20:53 í Reykjavík

Tunglið Rís 06:10 • Sest 13:01 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:28 • Síðdegis: 15:09 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:06 • Síðdegis: 21:21 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

10.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvað þýðir orðasambandið að hafa mikið dálæti á? Orðið dálæti er einkum notað í sambandinu að hafa dálæti á einhverjum ‘þykja vænt um einhvern, meta einhvern mikils’. Dá- er forliður sem getur verið bæði jákvæ ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: almennt

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Lífvísindi: dýrafræði

Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar?

Efnafræði

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Vísindadagatal 12. apríl

Vísindasagan

William Rayleigh

1842-1919

Enskur Nóbelsverðlaunahafi í eðlisfræði (1904), uppgötvaði Rayleigh-geislun sem skýrir af hverju himinninn er blár.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Blóðrás

Blóðrásin flytur súrefni, næringu og vatn um líkamann. Hún flytur einnig úrgangsefni frá vefjum líkamans. Í líkama fullorðins einstaklings eru um 5 lítrar af blóði. Enski læknirinn William Harvey var fyrstur til að lýsa hringrás blóðsins og hrakti fyrri hugmynd um að lifrin framleiddi blóð án afláts.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir

1957

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir er prófessor í kynjafræði við Háskóla Íslands. Rannsóknir hennar spanna vítt svið innan kvenna- og kynjafræða og hún hefur tekið þátt í fjölda íslenskra og alþjóðlegra rannsóknarverkefna.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar?

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Vísindadagatal 12. apríl

William Rayleigh

1842-1919

Blóðrás

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir

1957

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig lýsir botnlangabólga sér?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er einkirningasótt?

Hvað er ristill lengi að ganga yfir?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er ristill lengi að ganga yfir?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Út á hvað gengur 1. maí?

Hvað er sjóbirtingur?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Hvers vegna fáum við náladofa?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvers vegna myndast magasár?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Hvort á maður að segja viskustykki eða viskastykki og hvað er átt við með orðinu?

Hvað hafa margir menn farið til tunglsins og hvernig líta þeir út?

Hvaðan er það komið að kalla stelpur 'fröken fix'?

Hvað á maður að gefa smáfuglum, skógarþröstum og öðrum, að éta úti í garði á veturna?

Hvort á maður að segja viskustykki eða viskastykki og hvað er átt við með orðinu?

Getið þið sagt mér sem mest um Hallgrím Pétursson?

Hvað er eirðarleysi í fótleggjum og hvað er til ráða við því?

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Hvað er bakflæði?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað er fasismi?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni