Sólin Rís 06:36 • sest 20:12 í Reykjavík

Tunglið Rís 05:26 • Sest 19:49 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:46 • Síðdegis: 17:59 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:52 • Síðdegis: 24:18 í Reykjavík

Sólin Rís 06:36 • sest 20:12 í Reykjavík

Tunglið Rís 05:26 • Sest 19:49 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:46 • Síðdegis: 17:59 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:52 • Síðdegis: 24:18 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvaða orð í íslensku eiga uppruna í mannanöfnum?

Útgáfudagur:

10.09.2026

Höfundur:

Ellert Þór Jóhannsson

Í íslensku eru fjölmörg dæmi um orð sem eiga sér uppruna í mannanöfnum. Þessi orð geta verið af ýmsu tagi. Fyrst ber að nefna tökuorð þar sem breytingin úr sérnafni í samnafn hefur þegar átt sér stað í upprunamálinu. Gott dæmi er orðið diesel sem er ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Málvísindi: íslensk

Hvernig tala menn reiprennandi?

Næringarfræði

Hvað þarf eldra fólk helst að hafa í huga varðandi mataræði og þyngdarstjórnun?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvaða tilgangi þjóna marglyttur?

Vísindadagatal 10. september

Vísindasagan

Leonardo Fibonacci

um 1170 - um 1250

Stærðfræðingur frá Toskana, talinn helsti stærðfræðingur Vesturlanda á miðöldum. Kynnti arabískar tölur í Evrópu. Fibonacci-tölur bera nafn hans.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Tölva

Margir telja að fyrsta tölvan hafi verið reiknivél sem smíðuð var við Pennsylvaníuháskóla í Bandaríkjunum. Hún var tekin í notkun árið 1946 og kallaðist ENIAC. Vélin var gríðarlega stór, um 30 metra löng, 3 metrar á hæð og um 30 tonn að þyngd. Hún hélst ekki lengi í gangi í einu og bilaði yfirleitt á um 5 tíma fresti. Vinnslugeta ENIAC var á við lítinn vasareikni.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Björn Margeirsson

1979

Björn Margeirsson er rannsóknastjóri hjá Sæplast Iceland og Tempra og gegnir hlutastarfi sem lektor í vélaverkfræði við HÍ. Rannsóknir hans snúast einkum um hagnýtingu varmaflutningslíkangerðar fyrir einangraðar matvælapakkningar og áhrif mismunandi kæli- og pökkunaraðferða á hitastýringu, gæði og nýtingu í vinnslu- og flutningsferlum sjávarafurða.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Tölvunarfræði

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvaða orð í íslensku eiga uppruna í mannanöfnum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvernig tala menn reiprennandi?

Hvað þarf eldra fólk helst að hafa í huga varðandi mataræði og þyngdarstjórnun?

Hvaða tilgangi þjóna marglyttur?

Vísindadagatal 10. september

Leonardo Fibonacci

um 1170 - um 1250

Tölva

Björn Margeirsson

1979

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er meiósa og mítósa?

Hvað er lýðræði?

Hvað er hælspori?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hver er munurinn á dýra- og plöntufrumum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er varmasmiður og finnst hann á Íslandi?

Hvað er maurildi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er meiósa og mítósa?

Hvað þarf eldra fólk helst að hafa í huga varðandi mataræði og þyngdarstjórnun?

Hvað er maurildi?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað er varmasmiður og finnst hann á Íslandi?

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Hvað er lágþrýstingur?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað getið þið sagt mér um kynlitninga?

Hverjar eru helstu eða stærstu eyðimerkur heims?

Hver er munurinn á bakteríu og veiru? Eru sýklar og bakteríur það sama?

Hvernig varð allt efnið í alheiminum til?

Hver var Sveinn Pálsson og hvert var framlag hans til vísindanna?

Hvað getið þið sagt mér um trjónupeðlusveppi?

Hafa tilgátur Howards Gardners um fjölgreindir verið sannaðar?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað eru til margar tegundir af geitungum á Íslandi og hvernig líta þeir út?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Hvenær á að nota í og hvenær á með staðanöfnum?

Hver eru einkenni geðklofa?

Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?

Hvað er fóstbræðralag og hvers vegna sórust menn í fóstbræðralag?

Hvað þarf eldra fólk helst að hafa í huga varðandi mataræði og þyngdarstjórnun?

Hvað er loftslag og hvernig getur það breyst með tímanum?

Hvernig er hringrás kolefnis háttað í náttúrunni?

Hvað getið þið sagt mér um frelsisstríð Bandaríkjanna?

Af hverju fáum við gubbupest?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?

Er hunangsfluga og býfluga það sama?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni