Sólin Rís 03:54 • sest 22:57 í Reykjavík

Tunglið Rís 08:13 • Sest 03:44 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 09:54 • Síðdegis: 22:18 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 03:43 • Síðdegis: 15:53 í Reykjavík

Sólin Rís 03:54 • sest 22:57 í Reykjavík

Tunglið Rís 08:13 • Sest 03:44 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 09:54 • Síðdegis: 22:18 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 03:43 • Síðdegis: 15:53 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvenær og af hverju breyttist ritháttur á „byskup“ í „biskup“?

Útgáfudagur:

20.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Í Íslenskri orðsifjabók Ásgeirs Blöndals Magnússonar (1989:57) er rakinn skyldleiki við önnur germönsk mál: færeyska biskupur, biskoppur, nýnorska bisp, sænska og danska biskop. Orðið er tökuorð úr fornensku biscop, bisceop, ættað úr latínu episcopus ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Jarðvísindi

Hvenær klárast hraunið innan úr jörðinni?

Menntunarfræði

Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?

Lífvísindi: almennt

Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?

Vísindadagatal 21. maí

Vísindasagan

Robert Owen

1771-1858

Velskur stjórnspekingur, einn af frumkvöðlum sósíalisma og samvinnuhreyfingar. Hélt því fram að persónuleiki mótaðist af umhverfi, sbr. mannauðshugtakið nú á dögum.

Dagatal hinna upplýstu

Brennisteinn

Brennisteinn er frumefni sem hefur þekkst allt frá forsögulegum tíma. Brennisteinn er nefndur 14 sinnum í Biblíunni, hann eyddi t.d. Sódómu og Gómorru. Eftirspurn eftir brennisteini jókst mjög við tilkomu byssupúðurs en þar er hann höfuðþáttur. Á Íslandi finnst hreinn brennistein á flestum háhitasvæðum.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Geir Sigurðsson

1969

Geir Sigurðsson er prófessor í kínverskum fræðum við Háskóla Íslands. Rannsóknir hans snúast allar um um heimspeki, einkum kínverska heimspeki og sér í lagi konfúsíanisma.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvað er kreatín?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvert er hlutverk skjaldkirtilsins?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er litblinda?

Jarðvísindi

Hvar varð öflugasti jarðskjálfti sem mælst hefur á jörðinni?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er riðuveiki í sauðfé?

Læknisfræði

Hver eru tengsl dreyrasýki og erfða?

Læknisfræði

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hverjir eru Gyðingar og hver er sérstaða þeirra?

Lífvísindi: dýrafræði

Eru til margar tegundir af refum á Íslandi og hverjar eru þær?

Efnafræði

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Unga fólkið svarar

Hve margir létu lífið á D-Day í seinni heimsstyrjöldinni?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Menntunarfræði

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Læknisfræði

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Jarðvísindi

Hvað er eldgos?

Læknisfræði

Hvað er eirðarleysi í fótleggjum og hvað er til ráða við því?

Næringarfræði

Hvaða vítamín eða steinefni vantar í líkamann ef maður fær mjög oft sinadrátt?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Efnafræði

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Efnafræði

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvenær og af hverju breyttist ritháttur á „byskup“ í „biskup“?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvenær klárast hraunið innan úr jörðinni?

Hefur orðaforði nemenda áhrif á námsárangur þeirra?

Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?

Vísindadagatal 21. maí

Robert Owen

1771-1858

Brennisteinn

Geir Sigurðsson

1969

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er axlarklemma?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er ebóluveiran?

Hvað er axlarklemma?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er ebóluveiran?

Hvað er átt við með orðinu gaslýsing?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er axlarklemma?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvert er hlutverk skjaldkirtilsins?

Hvað er litblinda?

Hvar varð öflugasti jarðskjálfti sem mælst hefur á jörðinni?

Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?

Hvað er riðuveiki í sauðfé?

Hver eru tengsl dreyrasýki og erfða?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hverjir eru Gyðingar og hver er sérstaða þeirra?

Eru til margar tegundir af refum á Íslandi og hverjar eru þær?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hve margir létu lífið á D-Day í seinni heimsstyrjöldinni?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvað er eldgos?

Hvað er eirðarleysi í fótleggjum og hvað er til ráða við því?

Hvaða vítamín eða steinefni vantar í líkamann ef maður fær mjög oft sinadrátt?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Hvað er fasismi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni