Sólin Rís 04:36 • sest 22:15 í Reykjavík

Tunglið Rís 04:44 • Sest 08:33 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 10:34 • Síðdegis: 23:03 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 04:32 • Síðdegis: 16:27 í Reykjavík

Sólin Rís 04:36 • sest 22:15 í Reykjavík

Tunglið Rís 04:44 • Sest 08:33 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 10:34 • Síðdegis: 23:03 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 04:32 • Síðdegis: 16:27 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Útgáfudagur:

07.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Hver er uppruni hugtaksins í stjórnmálum um „smjörklípu“ og hvernig kom það til? Nafnorðið smjörklípa merkir ‘öng eða lítill biti af smjöri’. Á netinu má finna frásögn hafða eftir Davíð Oddssyni fyrrum bo ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Geta silfurskottur klifrað?

Málvísindi: íslensk

Hvað er lengsta ósamsetta orðið á íslensku?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Vísindadagatal 8. maí

Vísindasagan

Thomas More

1478-1535

Enskur heimspekingur og stjórnmálamaður, þekktastur í hugmyndasögunni fyrir bókina Utopia sem ruddi brautina fyrir önnur rit af sama toga. Nafnið vísar í grísku og má ýmist þýða sem staðleysu eða draumaland á íslensku.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Tómatsósa

Sósur úr tómötum eiga sér langa sögu í mörgum löndum. Verksmiðjuframleidda tómatsósan sem venjulega er seld í flöskum þróaðist á 19. öld í Bandaríkjunum. Árið 1876 hóf Henry J. Heinz framleiðslu á sósu samkvæmt uppskrift sem lítið hefur breyst síðan. Í henni eru tómatar, maíssíróp, edik, salt, laukduft og ýmis krydd og bragðefni.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Brynja Elísabeth Halldórsdóttir

1970

Brynja Elísabeth Halldórsdóttir er lektor í uppeldis- og menntunarfræðum við Menntavísindasvið. Brynja hefur stundað rannsóknir á öllum skólastigum og í ólíkum menntakerfum. Kjarninn í rannsóknum hennar er líðan og reynsla minnihlutahópa af menningu og samfélagi og viðhorf til ýmissa menningarlegra hópa.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvað er hantaveira?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hver var Edward Jenner og hvert var hans framlag til læknisfræðinnar?

Lífvísindi: dýrafræði

Af hverju fáum við starabit?

Stjórnmálafræði

Hvað þýðir það að skila auðu í kosningum?

Málvísindi: íslensk

Hvort á maður að segja viskustykki eða viskastykki og hvað er átt við með orðinu?

Stærðfræði

Hvað er staðalfrávik?

Læknisfræði

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Sálfræði

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Veðurfræði

Hvað eru gróðurhúsaáhrif og hvernig geta gróðurhúsalofttegundir hækkað hitastig á jörðinni?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er sólstingur?

Læknisfræði

Þursabit og brjósklos, hver er munurinn á þessu tvennu?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Efnafræði

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Jarðvísindi

Hvað er eldgos?

Læknisfræði

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er mölur?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Geta silfurskottur klifrað?

Hvað er lengsta ósamsetta orðið á íslensku?

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Vísindadagatal 8. maí

Thomas More

1478-1535

Tómatsósa

Brynja Elísabeth Halldórsdóttir

1970

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er hantaveira?

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvernig myndast sýklalyfjaþol?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er hantaveira?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver var Edward Jenner og hvert var hans framlag til læknisfræðinnar?

Af hverju fáum við starabit?

Hvað þýðir það að skila auðu í kosningum?

Hvort á maður að segja viskustykki eða viskastykki og hvað er átt við með orðinu?

Hvað er staðalfrávik?

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Hvað eru gróðurhúsaáhrif og hvernig geta gróðurhúsalofttegundir hækkað hitastig á jörðinni?

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Hvað er sólstingur?

Þursabit og brjósklos, hver er munurinn á þessu tvennu?

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað er eldgos?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Hvað er mölur?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er fasismi?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni