Sólin Rís 04:19 • sest 22:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 03:45 • Sest 17:29 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 03:24 • Síðdegis: 15:54 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:45 • Síðdegis: 22:10 í Reykjavík

Sólin Rís 04:19 • sest 22:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 03:45 • Sest 17:29 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 03:24 • Síðdegis: 15:54 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:45 • Síðdegis: 22:10 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

12.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Nafnorðið betrungur merkir ‘sá sem er betri en einhver annar’. Orðið er fremur sjaldgæft og heyrist helst í orðunum föðurbetrungur og móðurbetrungur í merkingunum ‘sá sem tekur föður sínum eða móður fram’. Engin dæmi voru um orðin í Ritmálssafni Orða ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Menntunarfræði

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Menntunarfræði

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Málvísindi: íslensk

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Vísindadagatal 13. maí

Vísindasagan

Isaac Newton

1643-1727

Enskur eðlisvísindamaður og stærðfræðingur, einn af mestu vísindamönnum allra tíma. Lagði grunn að hefðbundinni aflfræði, sem er oft kennd við hann.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

A-4

A-4 er blað af ákveðinni stærð í svonefndri A-röð pappírsarka. Blað af stærðinni A1 fæst með því að skera A0 í tvo jafna hluta þvert yfir blaðið og minni stærðir eru skilgreindar á sama hátt. Hlutfallið á milli lengdar og breiddar á blaði í röðinni er ferningsrótin af tveimur. Þess vegna verða helminguðu blöðin í sömu hlutföllum og upphaflega blaðið og samanbrotið A4-blað verður t.d. eins og A5.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ari Trausti Guðmundsson

1948

Ari Trausti Guðmundsson er jarðvísindamaður að mennt en gegnir nú störfum þingmanns. Hann hefur aðallega helgað sig upplýsingamiðlun til almennings um náttúruna, margs konar vísindi og tækni, nýsköpun, jarðvísindi og umhverfismál, en þó einkum eldvirkni og jökla Íslands.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Trúarbrögð

Hvað er kreatín?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: almennt

Eru kynin bara tvö?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Stjórnmálafræði

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Heimspeki

Hvað eru fordómar?

Læknisfræði

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Læknisfræði

Hvað er ennisholubólga og er hún læknanleg?

Læknisfræði

Hvað veldur beinhimnubólgu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Eðlisfræði: fræðileg

Hvað er kjarnorka og hvernig verkar hún?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver eru hlutverk heilakönguls og heiladinguls?

Jarðvísindi

Af hverju falla snjóflóð?

Umhverfismál

Hvað er kolefnisspor?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Sálfræði

Hvað merkja hugtökin hægri og vinstri í stjórnmálum?

Lífvísindi: almennt

Hvað er histamín, er það gott eða vont, hvað gerir það, hvert er mikilvægi þess og fleira.

Lífvísindi: almennt

Hvernig myndast sýklalyfjaþol?

Menntunarfræði

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Efnafræði

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Vísindadagatal 13. maí

Isaac Newton

1643-1727

A-4

Ari Trausti Guðmundsson

1948

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er hantaveira?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Af hverju koma silfurskottur í hús? Tengist það rakaskemmdum eða leka?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Eru kynin bara tvö?

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Hvað eru fordómar?

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Hvað er ennisholubólga og er hún læknanleg?

Hvað veldur beinhimnubólgu?

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Hvað er kjarnorka og hvernig verkar hún?

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Hver eru hlutverk heilakönguls og heiladinguls?

Af hverju falla snjóflóð?

Hvað er kolefnisspor?

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Hvað merkja hugtökin hægri og vinstri í stjórnmálum?

Hvað er histamín, er það gott eða vont, hvað gerir það, hvert er mikilvægi þess og fleira.

Hvernig myndast sýklalyfjaþol?

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Hvað er fasismi?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni