Hverjir urðu fyrstir til að gera mállíkön opin almenningi og hvernig voru þau gerð að samtalslíkönum?

Útgáfudagur:

16.10.2026

Höfundur:

Hafsteinn Einarsson

Til að svara spurningunni þarf að skilgreina hvað átt er við með að gera mállíkan „opið“. Að geta sótt þjálfað líkan, notað það í gegnum þjónustu fyrirtækis og spjallað við það á einfaldri vefsíðu eru þrjár ólíkar aðgangsleiðir. Aðgengileg þjónusta f ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 16. október

Vísindasagan

Gerd Binnig

1947

Þýskur eðlisfræðingur, hlaut Nóbelsverðlaun árið 1986 fyrir hlut sinn í uppgötvun smugsjárinnar sem er hægt að nota til að sjá einstök atóm í efni.

Dagatal hinna upplýstu

Ballett

Ballett á rætur að rekja til ítölsku endurreisnarinnar en þar var dansað á hirðskemmtunum. Ítalska aðalskonan Katrín af Medici flutti ballett með sér til Frakklands á 16. öld og þar varð hann vinsæll meðal hirðfólks. Fyrsta ballettverkið var flutt árið 1581, það var um 5 klukkustunda langt.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ágúst Einarsson

1952

Ágúst Einarsson er prófessor emeritus við Háskólann á Bifröst og var áður prófessor við Háskóla Íslands. Hann hefur fengist við rannsóknir í menningarhagfræði, sjávarútvegsfræðum, smásöluverslun og heilbrigðismálum.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hverjir urðu fyrstir til að gera mállíkön opin almenningi og hvernig voru þau gerð að samtalslíkönum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Upp á hvaða skaft er verið að færa sig?

Hver er eðlisfræðingurinn Francis Halzen og fyrir hvað fékk hann Nóbelsverðlaun árið 2026?

Hvað eru fiseindir og hvenær voru þær fyrst uppgötvaðar?

Vísindadagatal 16. október

Gerd Binnig

1947

Ballett

Ágúst Einarsson

1952

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Er rafsegulmengun í rafbílum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað eru náttúruhamfarir?

Af hverju koma silfurskottur í hús? Tengist það rakaskemmdum eða leka?

Upp á hvaða skaft er verið að færa sig?

Er rafsegulmengun í rafbílum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hversu oft slær hjartað á mínútu?

Hvað er dýpsta lægð í mb sem komið hefur yfir Ísland síðan mælingar hófust?

Hvers vegna eru stjörnurnar hvítar?

Er rafsegulmengun í rafbílum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað gerðist í fyrri heimsstyrjöldinni?

Hvað er millirifjagigt?

Hvað er ristill lengi að ganga yfir?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er hantaveira?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað er samfélagsábyrgð?

Vefmæling og notkun á vefkökum

Er Askja enn virk eldstöð?

Hvað getið þið sagt mér um plastmengun á landi?

Úr hverju eru asíur eiginlega? Er í alvöru til einhver ávöxtur eða grænmeti sem kallast asíur?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Hvað eru erfðabreytt matvæli? Hvaða áhrif hafa þau á daglegt líf okkar og eru þau með einhverjum hætti skaðleg?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Hvað er náttblinda og hvað veldur henni?

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Hvað gerist í vistkerfinu ef mikil fjölgun eða fækkun verður hjá einni tegund?

Hvað er meiósa og mítósa?

Ef allir jöklar og bæði heimskautin mundu bráðna, hve mikið mundi sjávarborð þá hækka?

Hvað getið þið sagt mér um fall Berlínarmúrsins?

Hver er munurinn á efnasambandi og efnablöndu?

Hvað orsakar Meniere-sjúkdóm og hver eru einkenni hans?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Af hverju fáum við gubbupest?

Er hunangsfluga og býfluga það sama?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni