Sólin Rís 10:44 • sest 16:33 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:47 • Sest 17:04 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:57 • Síðdegis: 19:13 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:43 • Síðdegis: 13:15 í Reykjavík

Sólin Rís 10:44 • sest 16:33 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:47 • Sest 17:04 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:57 • Síðdegis: 19:13 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:43 • Síðdegis: 13:15 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Útgáfudagur:

19.01.2026

Höfundur:

Sigríður Ólafsdóttir

Hér er einnig að finna svar við spurningunni: Hvaða færni þurfa nemendur að búa yfir til að geta lesið sér til gagns? Að lesa sér til gagns merkir, eins og orðasambandið vísar til, að geta lesið þannig að það sé gagnlegt. Það getur verið lestu ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Menntunarfræði

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Málvísindi: íslensk

Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvenær lauk kalda stríðinu?

Vísindadagatal 19. janúar

Vísindasagan

Friedrich A. von Hayek

1899-1992

Austurrísk-breskur Nóbelsverðlaunahafi í hagfræði (1974), þekktastur fyrir að verja hefðbundna frjálshyggju (e. liberalism) og markaðskerfi gegn sósíalisma og félagshyggju.

Dagatal hinna upplýstu

Arkímedesarskrúfa

Ein þekktasta uppfinning Forngrikkjans Arkímedesar er skrúfa sem kennd er við hann. Hún var notuð til að dæla upp vatni og hefur einnig verið nefnd snigildælan. Arkímedes á að hafa fundið skrúfuna upp þegar hann dvaldi um hríð í Alexandríu í Egyptalandi. Arkímedesarskrúfur eru enn notaðar í sumum löndum sem vatnsdælur.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Sigurjón Baldur Hafsteinsson

1964

Sigurjón Baldur Hafsteinsson er prófessor í safnafræði við Félags- og mannvísindadeild Háskóla Íslands. Rannsóknir Sigurjóns Baldurs hafa meðal annars snúið að viðhorfi Íslendinga til dauða og sorgar, en þau viðhorf eru tengd félagspólitískum breytingum sem orðið hafa á Íslandi á undanförnum þrjátíu árum.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Sagnfræði: mannkynssaga

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?

Hvenær lauk kalda stríðinu?

Vísindadagatal 19. janúar

Friedrich A. von Hayek

1899-1992

Arkímedesarskrúfa

Sigurjón Baldur Hafsteinsson

1964

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hvað er tennisolnbogi og af hverju stafar hann?

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaða Gvend grunaði ekki og hvaðan kemur orðatiltækið?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvaða Gvend grunaði ekki og hvaðan kemur orðatiltækið?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvaða bóluefni gegn COVID-19 eru helst notuð núna?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Eru kynin bara tvö?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða Gvend grunaði ekki og hvaðan kemur orðatiltækið?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Eru kynin bara tvö?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða Gvend grunaði ekki og hvaðan kemur orðatiltækið?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvenær lauk kalda stríðinu?

Er hægt að fá garnaflækju ef maður veltir sér niður langa brekku eða snýr sér mikið á skrifstofustól?

Hvað eru stjórnmál?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Hver var Aristóteles?

Hvað er eirðarleysi í fótleggjum og hvað er til ráða við því?

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Eru Lakagígar enn virkir og gætu önnur móðuharðindi dunið yfir okkur?

Hvað er bakflæði?

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvernig skilgreinir maður heimspeki? Hvað er heimspeki?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvaða orð eiga Íslendingar yfir snjó?

Hversu oft slær hjartað á mínútu?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvernig skilgreinir maður heimspeki? Hvað er heimspeki?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvaða orð eiga Íslendingar yfir snjó?

Hversu oft slær hjartað á mínútu?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni