Sólin Rís 02:56 • sest 24:02 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:03 • Síðdegis: 19:25 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:58 • Síðdegis: 13:09 í Reykjavík

Sólin Rís 02:56 • sest 24:02 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:03 • Síðdegis: 19:25 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:58 • Síðdegis: 13:09 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Er það rétt að íslenskan hafi lítið breyst frá því að Íslendingasögurnar voru skrifaðar?

Útgáfudagur:

16.06.2026

Höfundur:

Eiríkur Rögnvaldsson

Því er oft haldið fram að íslenska hafi breyst mjög lítið frá tíma elstu varðveittra texta til dagsins í dag. Þegar við lesum útgáfur íslenskra fornbókmennta verður ekki betur séð en þessi skoðun eigi við rök að styðjast; auðvitað er alltaf talsvert ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?

Málvísindi: íslensk

Hver er bókstafleg merking orðanna í orðatiltækinu „að stappa í einhvern stálinu“?

Stærðfræði

Hvert er merkasta íslenska reikningsbókarhandritið frá fyrri tíð?

Vísindadagatal 16. júní

Vísindasagan

Konrad Lorenz

1903-1989

Austurrískur dýra- og atferlisfræðingur, hlaut Nóbelsverðlaun í lífeðlis- og læknisfræði árið 1973. Rannsakaði m.a. eðlisávísun dýra og skrifaði bækur sem urðu vinsælar.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Loftbelgur

Loftbelgir eru belgir með nógu léttu gasi til að belgurinn í heild, með umbúðum, farmi og farþegum, geti lyfst frá jörð og svifið. Fyrsta mannaða flugferðin í loftbelg var farin árið 1783 en þá flugu Montgolfier-bræður tæpa 9 km yfir Parísarborg. Þeir hituðu loftið í belgnum með því að brenna ull og sinu, en einnig má nota gas sem er léttara en andrúmsloftið, t.d. vetni eða helín.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Einar Stefán Björnsson

1958

Einar Stefán Björnsson hefur rannsakað meltingarsjúkdóma frá árinu 1991. Í fyrstu voru rannsóknir hans einkum á sviði hreyfinga í meltingarvegi en síðar sneri Einar sér að rannsóknum á ýmsum lifrarsjúkdómum.

Sendu inn spurningu

Er það rétt að íslenskan hafi lítið breyst frá því að Íslendingasögurnar voru skrifaðar?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?

Hver er bókstafleg merking orðanna í orðatiltækinu „að stappa í einhvern stálinu“?

Hvert er merkasta íslenska reikningsbókarhandritið frá fyrri tíð?

Vísindadagatal 16. júní

Konrad Lorenz

1903-1989

Loftbelgur

Einar Stefán Björnsson

1958

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er miltisbrandur?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað getið þið sagt mér um lúsmý?

Hvað er axlarklemma?

Hvað er sólstingur?

Hvað getið þið sagt okkur um jötunuxa? Fljúga þeir og eru þeir varasamir?

Hvað getið þið sagt okkur um jötunuxa? Fljúga þeir og eru þeir varasamir?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað getið þið sagt mér um lúsmý?

Hvað er miltisbrandur?

Hvað er sólstingur?

Hvað er axlarklemma?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Geta nútímavísindi sagt til um það hvort bein sem grafin eru á Þingvöllum séu í raun og veru af Jónasi Hallgrímssyni?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaða efni er hægt að nota til að uppræta gras á milli hellna?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er sólstingur?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er hantaveira?

Hvað er kreatín?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Eru rykmaurar hættulegir?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hver eru einkenni geðklofa?

Hvaða mánaðanöfn voru notuð samkvæmt gamla íslenska tímatalinu og yfir hvaða tímabil náðu þau?

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Hvað er húðkrabbamein, hvernig lýsir það sér og hverjir fá það?

Hvað heita öll frumefnin?

Hvernig lækningajurt er fífill og hvaða kvilla læknar hann?

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Hver er algengasti blóðflokkur í heimi?

Hvernig smitast maður af kláðamaur?

Hver eru einkenni járnskorts?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Af hverju dofna og upplitast litir á hlutum sem eru lengi í sólarljósi?

Hvar finnst veggjalús aðallega á Íslandi og hverjar eru kjöraðstæður hennar?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hvað er tennisolnbogi og af hverju stafar hann?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni