Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík

Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

01.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurninginn hljóðaði svona: Hvaðan kemur orðasambandið 'að fara yfir móðuna miklu'? Hvaða móðu er verið að vísa í? Orðið móða merkir ‘fljót, á’ og þekkist þegar í fornu máli. Að fara yfir móðuna miklu merkir að ‘deyja’. Algengara e ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Stjarnvísindi: almennt

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 2. apríl

Vísindasagan

Sigurður Þórarinsson

1912-1983

Jarðfræðingur, eldfjalla- og jöklafræðingur, brautryðjandi t.d. í tímatali gjóskulaga og í rannsóknum á eldgosum og jöklum. Skrifaði m.a. bækur á íslensku um fræði sín.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Heitir reitir

Heitir reitir eru svæði á yfirborði jarðar þar sem óvenjuheitt efni rís úr iðrum hennar. Þar er mikil eldvirkni og staðirnir rísa yfir umhverfið. Þekktir heitir reitir á jörðinni eru m.a. við Havaíeyjar, í Yellowstone-þjóðgarðinum í Bandaríkjunum og undir Íslandi, kringum Grímsvötn. Ísland hefur verið heitur reitur í að minnsta kosti 60 milljón ár.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Sigríður Sigurjónsdóttir

1960

Sigríður Sigurjónsdóttir er prófessor í íslenskri málfræði við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Rannsóknir hennar hafa einkum beinst að máltöku íslenskra barna.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Trúarbrögð

Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru og breytingu á húsnæðislánum?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Jarðvísindi

Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum?

Trúarbrögð

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: íslensk

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Læknisfræði

Hvað er MÓSA-smit?

Bókmenntir og listir

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Unga fólkið svarar

Út á hvað gengur 1. maí?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða Danakonungur ákvað að gefa Íslendingum sjálfstæði?

Læknisfræði

Er hægt að lækna hrygggigt eða er bara hægt að halda einkennum niðri með lyfjum?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hver voru helstu vopn víkinga og voru þeir bardagaglaðir?

Læknisfræði

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Læknisfræði

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Unga fólkið svarar

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað veldur vindgangi?

Læknisfræði

Hvað er ME sem áður kallaðist „síþreyta“?

Stjórnmálafræði

Er Íslandi betur borgið utan Evrópusambandsins en innan þess?

Unga fólkið svarar

Hér á Íslandi er alltaf talað um geitunga en aldrei um vespur eins og í Danmörku. Eru geitungar ekki vespur?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Efnafræði

Hvað er asbest og af hverju er það hættulegt heilsu manna?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Lífvísindi: almennt

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 2. apríl

Sigurður Þórarinsson

1912-1983

Heitir reitir

Sigríður Sigurjónsdóttir

1960

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað er dramatúrgur?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða rannsóknir hefur Ásgeir Brynjar Torfason stundað?

Hvað er dramatúrgur?

Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru og breytingu á húsnæðislánum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvenær kemur Vatnajökull fyrst fyrir í heimildum?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvað er MÓSA-smit?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Út á hvað gengur 1. maí?

Hvaða Danakonungur ákvað að gefa Íslendingum sjálfstæði?

Er hægt að lækna hrygggigt eða er bara hægt að halda einkennum niðri með lyfjum?

Hver voru helstu vopn víkinga og voru þeir bardagaglaðir?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað veldur vindgangi?

Hvað er ME sem áður kallaðist „síþreyta“?

Er Íslandi betur borgið utan Evrópusambandsins en innan þess?

Hér á Íslandi er alltaf talað um geitunga en aldrei um vespur eins og í Danmörku. Eru geitungar ekki vespur?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er asbest og af hverju er það hættulegt heilsu manna?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni