Sólin Rís 10:39 • sest 16:40 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:20 • Sest 20:44 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:01 • Síðdegis: 20:19 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 01:49 • Síðdegis: 14:21 í Reykjavík

Sólin Rís 10:39 • sest 16:40 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:20 • Sest 20:44 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:01 • Síðdegis: 20:19 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 01:49 • Síðdegis: 14:21 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Útgáfudagur:

20.01.2026

Höfundur:

Auður Soffíu Björgvinsdóttir

Stutta svarið er að sú fullyrðing að 50% skóladrengja séu ólæsir eftir 10 ára skólagöngu stenst ekki heldur byggir á misskilningi á því hvernig læsi er skilgreint og hvernig niðurstöður lestrarkannana eru túlkaðar. Skilgreining á læsi hefur breyst ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Menntunarfræði

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Menntunarfræði

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Málvísindi: íslensk

Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?

Vísindadagatal 21. janúar

Vísindasagan

Lev Vygotsky

1896-1934

Sovéskur þroskasálfræðingur, setti fram félagslega hugsmíðahyggju. Túlkaði vitsmunaþroska sem nám og þjálfun í notkun tækja sem til eru í hverjum menningarheimi um sig.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Svín

Talið er að svín hafi fyrst verið tamin um 13.000 f.Kr. í Austurlöndum nær. Alisvín eru yfirleitt talin vera undirtegund evrasíska villisvínsins. Alisvín hafa verið ræktuð á Íslandi frá landnámsöld. Mörg örnefni á Íslandi tengjast svínum, t.d. Svínahraun, Galtafell, Gyltuskarð og Gríshóll.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Gísli Pálsson

1949

Gísli Pálsson er prófessor í mannfræði við Háskóla Íslands. Rannsóknir hans hafa spannað breitt svið, allt frá íslenskum fornbókmenntum til nútíma erfðafræði. Gísli hefur í ritum sínum fjallað um mörg viðfangsefni, oft á mörkum ólíkra fræðigreina, svo sem kvótakerfið, nafnahefðir og líftækni.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Læknisfræði

Hvað er nóróveira?

Bókmenntir og listir

Hvað hét bústaður Freys og annarra norrænna goða?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Læknisfræði

Hvernig lýsir glútenóþol sér?

Læknisfræði

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Læknisfræði

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvar er best að sjá norðurljós nálægt höfuðborgarsvæðinu og hvernig er hægt að vita hvenær þau eru á lofti?

Heimspeki

Hvaða áhrif hafði Herakleitos, hvað gerði hann?

Málvísindi: íslensk

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Fornleifafræði

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Málvísindi: íslensk

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Landafræði

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Trúarbrögð

Hvað heita kertin fjögur á aðventukransinum?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Málvísindi: íslensk

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Landafræði

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Trúarbrögð

Hvað heita kertin fjögur á aðventukransinum?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Hvað er slyðra og hvernig er hægt að reka af sér slyðruorðið?

Vísindadagatal 21. janúar

Lev Vygotsky

1896-1934

Svín

Gísli Pálsson

1949

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Eru kynin bara tvö?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Eru kynin bara tvö?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Hvað er nóróveira?

Hvað hét bústaður Freys og annarra norrænna goða?

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Hvernig lýsir glútenóþol sér?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Hvar er best að sjá norðurljós nálægt höfuðborgarsvæðinu og hvernig er hægt að vita hvenær þau eru á lofti?

Hvaða áhrif hafði Herakleitos, hvað gerði hann?

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Hvað heita kertin fjögur á aðventukransinum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Hvað heita kertin fjögur á aðventukransinum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni