Sólin Rís 04:39 • sest 22:12 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 09:41 • Síðdegis: 22:06 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 03:41 • Síðdegis: 15:35 í Reykjavík

Sólin Rís 04:39 • sest 22:12 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 09:41 • Síðdegis: 22:06 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 03:41 • Síðdegis: 15:35 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Útgáfudagur:

07.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Hver er uppruni hugtaksins í stjórnmálum um „smjörklípu“ og hvernig kom það til? Nafnorðið smjörklípa merkir ‘öng eða lítill biti af smjöri’. Á netinu má finna frásögn hafða eftir Davíð Oddssyni fyrrum bo ...

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

HHÍ - febrúar 2025 auglýsing

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Geta silfurskottur klifrað?

Málvísindi: íslensk

Hvað er lengsta ósamsetta orðið á íslensku?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Vísindadagatal 7. maí

Maria Montessori

Vísindasagan

Maria Montessori

1870-1952

Ítalskur menntaspekingur og læknir, höfundur kennsluaðferða sem stundaðar eru víða um heim í skólum sem kenndir eru við hana. Börnin stýra þá málum sjálf að verulegu leyti.

Dagatal hinna upplýstu

Líkindafræði

Uppruni líkindafræðinnar er yfirleitt rakinn til ársins 1654 þegar franski eðlis- og stærðfræðingurinn Blaise Pascal fór að skrifast á við landa sinn Pierre de Fermat um fjárhættuspil. Krónuköst, teningaköst og einföld fjárhættuspil hafa sömu þýðingu í líkindafræði og þríhyrningar, hringir og keilusnið hafa í rúmfræði: skilningur á þeim auðveldar rannsókn á flóknari fyrirbærum.

Guðlaugur Jóhannesson

Íslenskir vísindamenn

Guðlaugur Jóhannesson

1978

Guðlaugur Jóhannesson er fræðimaður við Raunvísindastofnun Háskóla Íslands og við NORDITA í Stokkhólmi. Hann hefur unnið að margvíslegum verkefnum í tengslum við mælingar og túlkanir mælinga á háorku gammageislum og geimgeislum.

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Hvað er hantaveira?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Hvað er hantaveira?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Sagnfræði: mannkynssaga

Af hverju var Berlínarmúrinn reistur?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju hernámu Bretar Ísland?

Málvísindi: íslensk

Hvort á maður að segja viskustykki eða viskastykki og hvað er átt við með orðinu?

Málvísindi: íslensk

Hvort er þörf á gagnsæi eða gegnsæi þegar allir hlutir eiga að liggja ljósir fyrir?

Hvað er til ráða gegn ristilkrampa?

Bókmenntir og listir

Hvað er módernismi?

Eðlisfræði: fræðileg

Hvað gerist í jáeindaskanna?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvar á Íslandi er best að vera til að sjá almyrkva á sólu sem verður 12. ágúst 2026?

Næringarfræði

Hvaða vítamín eða steinefni vantar í líkamann ef maður fær mjög oft sinadrátt?

Hvað eru gróðurhúsaáhrif og hvernig geta gróðurhúsalofttegundir hækkað hitastig á jörðinni?

Unga fólkið svarar

Hver var Anna Frank og fyrir hvað er hún svona fræg?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir brisið í líkamanum?

Málvísindi: íslensk

Hver er uppruni og merking orðasambandsins að vera með böggum hildar?

Hvað er persónuleikaröskun?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Lífvísindi: dýrafræði

Af hverju fáum við starabit?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað er „enska öldin“ og hvað einkenndi hana á Íslandi?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir