Sólin Rís 09:02 • sest 18:21 í Reykjavík

Tunglið Rís 08:57 • Sest 25:31 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:45 • Síðdegis: 21:06 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:38 • Síðdegis: 15:02 í Reykjavík

Sólin Rís 09:02 • sest 18:21 í Reykjavík

Tunglið Rís 08:57 • Sest 25:31 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:45 • Síðdegis: 21:06 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:38 • Síðdegis: 15:02 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Útgáfudagur:

19.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Orðið hönnun er ekki mjög gamalt í málinu. Í safni greina eftir Halldór Halldórsson prófessor í ritinu Íslenzk málrækt frá 1971 er grein undir heitinu Nýyrði frá síðari öldum. Þar segir (bls. 235): Alexander Jóhannesson bjó til sögnina hanna (e. des ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Stjarnvísindi: alheimurinn

Hver var Annie Jump Cannon og hvert var framlag hennar til stjarnvísinda?

Málvísindi: íslensk

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Vísindadagatal 21. febrúar

Vísindasagan

Viktor Shklovskíj

1893-1984

Rússneskur bókmenntafræðingur og rithöfundur. Var formalisti (formstefnumaður) og m.a. kunnur fyrir hugtakið framandgervingu.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Súrefni

Súrefni er eitt af frumefnunum. Alþjóðlegt heiti þess er oxygenium, eftir grísku orðunum oxys ‚súr‘ og gennan ‚að mynda‘. Súrefni er einnig kallað ildi, dregið af orðinu eldur, en súrefni er skilyrði fyrir bruna. Súrefnið í kringum okkur hefur upphaflega orðið til í sólstjörnum. Það sem við köllum bruna er yfirleitt fólgið í því að súrefni gengur í samband við efnið sem brennur og myndar svonefnt oxíð.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Guðrún Sævarsdóttir

1971

Guðrún Sævarsdóttir er dósent í verkfræði við Tækni- og verkfræðideild Háskólans í Reykjavík. Hún stundar rannsóknir á þremur fræðasviðum orkumála. Rannsóknirnar hafa allar það markmið að bæta orkunýtingu og minnka orkusóun frá mannlegri starfsemi.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: almennt

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Hver var Annie Jump Cannon og hvert var framlag hennar til stjarnvísinda?

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Vísindadagatal 21. febrúar

Viktor Shklovskíj

1893-1984

Súrefni

Guðrún Sævarsdóttir

1971

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Hvað eru berklar?

Hvað er Lou Gehrigs-sjúkdómur og er hægt að lækna hann?

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju segja menn túkall á eftir sönglínunni saltkjöt og baunir?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað stjórnar lit á hægðum og þvagi fólks?

Hvað er MÓSA-smit?

Hvað er smjörsýra, undir hvaða öðrum nöfnum gengur hún og hver eru áhrifin af neyslu hennar?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað er iktsýki?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað er MÓSA-smit?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Hvað er smjörsýra, undir hvaða öðrum nöfnum gengur hún og hver eru áhrifin af neyslu hennar?

Hversu mörgum konum var drekkt í Drekkingarhyl og fyrir hvað?

Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?

Af hverju eru ávaxtaflugur svona oft notaðar í vísindatilraunum?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Af hverju pissar maður blóði?

Hver er allt önnur Ella?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað eru sólgos og segulstormur?

Hvernig myndaðist Surtsey?

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni