Í nóvember 2026 gáfu efnafræðingar og aðrir sérfræðingar út ályktun um notkun íslenskra frumefnaheita í námsefni grunnskóla. Í samræmi við ályktunina er mælt með þeim íslensku heitum yfir frumefnin sem sjást hér í töflunni fyrir neðan. Taflan sýni ...
Sjá nánarVísindadagatal 16. nóvember
Vísindasagan
René Descartes
1596-1650
Fransk-hollenskur heimspekingur og raunvísindamaður, þekktur t.d. fyrir tvíhyggju efnis og anda. Lagði grunninn að hnitarúmfræði í stærðfræði.
Dagatal hinna upplýstu
Vatnsveitubrýr Rómverja
Vatnsveitubrýr Rómverja voru gríðarstór mannvirki sem gerðu Rómverjum kleift að veita vatni inn í borgir sínar frá fjarlægum vatnsbólum. Fyrsta mikilvæga vatnsveitubrúin í Róm var byggð á árunum 144 til 140 f.Kr. Hún veitti allt að 188 þúsund rúmmetrum af vatni inn í borgina á hverjum degi.
Íslenskir vísindamenn
Hanna Ragnarsdóttir
1960
Hanna Ragnarsdóttir er prófessor í fjölmenningarfræðum við Menntavísindasvið HÍ. Rannsóknir hennar hafa einkum beinst að börnum og fullorðnum af erlendum uppruna í íslensku samfélagi og skólum og ýmsum þáttum fjölmenningarlegs skólastarfs.
Vinsæl svör
Hvaðan er orðatiltækið að vera í essinu sínu upprunnið? Hvaða ess er átt við?
Af hverju hefur náttúrulegt val ekki þróað ódauðlegt dýr?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvaða reglur gilda um akstur í hringtorgum og eiga þær líka við um erlenda ökumenn?
Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvaðan eru orðin apaskinn og apaskinnsgalli komin og af hverju fékk klæðnaðurinn þetta heiti?
Hvaðan er orðatiltækið að vera í essinu sínu upprunnið? Hvaða ess er átt við?
Hefur einhver borað sig í gegnum jarðskorpuna?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvað er sýrustig (pH)?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Af hverju sjást engir jöklar á suðurhveli jarðar á kortum sem sýna útbreiðslu jökla á ísöld?
Hvaðan eru orðin apaskinn og apaskinnsgalli komin og af hverju fékk klæðnaðurinn þetta heiti?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvernig breiðist Creutzfeldt-Jakob-sjúkdómurinn út?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvaðan er orðatiltækið að vera í essinu sínu upprunnið? Hvaða ess er átt við?
Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvað er kreatín?
Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvað er lágþrýstingur?
Önnur svör
Hvað er „vanvirkur skjaldkirtill“ og hvað er til ráða?
Hverjar eru dauðasyndirnar (erfðasyndirnar) sjö?
Hvað er persónuleikaröskun?
Hvað voru vökulögin og af hverju voru þau sett?
Hafði kalda stríðið einhver áhrif á íslenskt samfélag?
Eru lagkaka, Vínarterta og randalín allt sama kakan?
Hvað er innri og ytri tími?
Hvað getið þið sagt mér um PCB?
Hestar hneggja, hundar gelta og kettir mjálma, en hvað gera til dæmis asnar, fílar, selir og gíraffar?
Hvað orsakar Meniere-sjúkdóm og hver eru einkenni hans?
Hver eru einkenni járnskorts?
Hvenær á að nota „mig“ og hvenær á að nota „mér“ með sagnorðum?
Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?
Hvað er kossageit og hvernig smitast hún?
Hver voru helstu vopn víkinga og voru þeir bardagaglaðir?
Hvernig lýsir glútenóþol sér?
Hver var ástæðan fyrir kalda stríðinu? Var það nauðsynlegt eða hefði verið hægt að sleppa því?
Hvað er átt við þegar talað er um Bakkus, hvaðan kemur þetta orð?
Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?
Hvar finnst veggjalús aðallega á Íslandi og hverjar eru kjöraðstæður hennar?
Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?
Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?
Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?
Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?
Vísindafréttir
Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn
Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...
Nánar