Í nóvember 2026 gáfu efnafræðingar og aðrir sérfræðingar út ályktun um notkun íslenskra frumefnaheita í námsefni grunnskóla. Í samræmi við ályktunina er mælt með þeim íslensku heitum yfir frumefnin sem sjást hér í töflunni fyrir neðan. Taflan sýni ...
Sjá nánarVísindadagatal 14. nóvember
Vísindasagan
Robert Brown
1773-1858
Skoskur grasafræðingur, gerði merkar rannsóknir í grasafræði og frægar athuganir á Browns-hreyfingu sem sést þegar frjókorn og aðrar smáagnir í vökva eru skoðaðar í smásjá.
Dagatal hinna upplýstu
Regla Pýþagórasar
Regla Pýþagórasar segir að í rétthyrndum þríhyrningi sé summan af lengd hvorrar skammhliðar um sig margfaldaðri með sjálfri sér jöfn lengd langhliðarinnar margfaldaðri með sjálfri sér. Reglu Pýþagórasar má t.d. nota til að reikna út fjarlægðir milli staða, sólarhæð og stærð hluta sem eru langt í burtu, svo að eitthvað sé nefnt.
Íslenskir vísindamenn
Sigrún Júlíusdóttir
1944
Sigrún Júlíusdóttir er prófessor emerita við Félagsráðgjafardeild Háskóla Íslands. Rannsóknasvið hennar eru m.a. fjölskyldurannsóknir og hugmyndasaga félagsráðgjafar.
Vinsæl svör
Hvað heita öll frumefnin á íslensku?
Hvers vegna er hjátrú kringum föstudaginn þrettánda?
Hvað er sýrustig (pH)?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvað er lekandi og hvernig er hægt að lækna hann?
Hvaðan eru orðin apaskinn og apaskinnsgalli komin og af hverju fékk klæðnaðurinn þetta heiti?
Hefur einhver borað sig í gegnum jarðskorpuna?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvað er sýrustig (pH)?
Hvaðan er orðatiltækið að vera í essinu sínu upprunnið? Hvaða ess er átt við?
Hvaða hundanöfn eru notuð á íslenska hunda og hafa hundaheiti breyst í seinni tíð?
Af hverju sjást engir jöklar á suðurhveli jarðar á kortum sem sýna útbreiðslu jökla á ísöld?
Hvaðan eru orðin apaskinn og apaskinnsgalli komin og af hverju fékk klæðnaðurinn þetta heiti?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvernig breiðist Creutzfeldt-Jakob-sjúkdómurinn út?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvað er axlarklemma?
Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?
Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?
Hvað er kreatín?
Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?
Hvað er ristill lengi að ganga yfir?
Hvað er lágþrýstingur?
Önnur svör
Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?
Hvernig myndast jarðskjálftar?
Hvaða sveppir á Íslandi eru eitraðir?
Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?
Um hvað snerist Kúbudeilan?
Hvað er kolefnisbinding?
Hver er sterkasti vöðvinn í líkama manns, hver er sá stærsti og hvað eru vöðvarnir margir?
Hvað getið þið sagt mér um Stephan G. Stephansson?
Hvaða einkenni fylgja skorti á B-12 vítamíni?
Hversu margir búa í Afríku?
Hvað eru margar mállýskur í íslensku og hverjar eru þær?
Hvað getið þið sagt mér um PCB?
Hvaðan kemur kjötáleggsnafnið malakoff og hvað merkir það?
Um hvað snerist Kúbudeilan?
Hvernig lýsir glútenóþol sér?
Hver er munurinn á bakteríu og veiru? Eru sýklar og bakteríur það sama?
Segir maður stemming, stemning eða stemmning? Svarið fljótt því hér stefnir í hjónaskilnað!
Hver eru einkenni járnskorts?
Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?
Hvar finnst veggjalús aðallega á Íslandi og hverjar eru kjöraðstæður hennar?
Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?
Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?
Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?
Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?
Vísindafréttir
Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn
Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...
Nánar