Sólin Rís 11:05 • sest 16:06 í Reykjavík

Tunglið Rís 02:01 • Sest 11:43 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 11:25 • Síðdegis: 24:01 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 05:11 • Síðdegis: 17:39 í Reykjavík

Sólin Rís 11:05 • sest 16:06 í Reykjavík

Tunglið Rís 02:01 • Sest 11:43 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 11:25 • Síðdegis: 24:01 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 05:11 • Síðdegis: 17:39 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Af hverju er mold oft kölluð jarðvegur á íslensku?

Útgáfudagur:

09.01.2026

Höfundur:

Ólafur Arnalds

Latneska heitið fyrir jarðveg er sol, dregið af solum (jörð). Í rómönskum málum er orðið sol notað yfir jarðveg og heiti jarðvegsflokka, enda sömuleiðis á -sol eða zol í mörgum flokkunarkerfum fyrir mold, eins og til dæmis Andosol og Podzol. Enska he ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Læknisfræði

Hvernig er best að lýsa sjúkdómnum COVID-19 í stuttu máli?

Vísindafréttir

Hvaða svör voru mest lesin á Vísindavefnum árið 2025?

Málvísindi: íslensk

Hvað merkir „villir hann, stillir hann“ í alþekktu kvæði um Ólaf liljurós?

Vísindadagatal 10. janúar

Vísindasagan

Steingrímur Jónsson

1890-1975

Rafmagnsverkfræðingur, rafmagnsstjóri í Reykjavík 1921-1961, átti mikinn þátt í virkjun Sogsins og þar með í rafvæðingu Reykjavíkur. Ötull málræktarmaður og nýyrðasmiður.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Tinni

Tinni er söguhetja í belgískum teiknimyndasögum eftir teiknarann Hergé. Fyrsta sagan um Tinna kom út árið 1929 og fjölmargar fylgdu í kjölfarið. Flestar þeirra hafa komið út á íslensku. Nokkrir íslenskir karlar bera nafnið Tinni en það virðist sótt til söguhetjunnar.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Helga Dögg Flosadóttir

1984

Helga Dögg Flosadóttir er doktor í eðlisefnafræði og verkefnastjóri hjá Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Helga Dögg hefur stundað rannsóknir á sviði efnagreininga, eðlisefnafræði, skammtafræðilegra útreikninga og lífrænna efnasmíða. Undanfarin ár hefur Helga unnið að rannsóknarverkefni tengdu umhverfisvænni framleiðslu ammoníaks í áburð.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: almennt

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Af hverju er mold oft kölluð jarðvegur á íslensku?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvernig er best að lýsa sjúkdómnum COVID-19 í stuttu máli?

Hvaða svör voru mest lesin á Vísindavefnum árið 2025?

Hvað merkir „villir hann, stillir hann“ í alþekktu kvæði um Ólaf liljurós?

Vísindadagatal 10. janúar

Steingrímur Jónsson

1890-1975

Tinni

Helga Dögg Flosadóttir

1984

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Eru kynin bara tvö?

Er hægt að sanna eða staðfesta líffræðilegt kyn fólks með litningaprófi?

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Hvernig breytist sjávarstaða við Ísland ef Grænlandsjökull bráðnar allur?

Hvað er kreatín?

Hverjar eru ástæður stríðsins í Úkraínu?

Eru kynin bara tvö?

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Er hægt að sanna eða staðfesta líffræðilegt kyn fólks með litningaprófi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvernig er málfræðilega réttast að hlakka til?

Eru kynin bara tvö?

Hvaðan er orðið 'svartagallsraus' komið og hvað merkir það?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Er hægt að sanna eða staðfesta líffræðilegt kyn fólks með litningaprófi?

Hvað er kreatín?

Eru kynin bara tvö?

Hvaðan er orðið 'svartagallsraus' komið og hvað merkir það?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hversu marga drap fjöldamorðinginn Axlar-Björn í raun og veru?

Er hægt að sanna eða staðfesta líffræðilegt kyn fólks með litningaprófi?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Af hverju pissar maður blóði?

Hvað getið þið sagt mér um barrskógabeltið?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hver var ástæðan fyrir kalda stríðinu? Var það nauðsynlegt eða hefði verið hægt að sleppa því?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Hvað er bakflæði?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hver voru einkenni spænsku veikinnar og hvernig hagaði hún sér?

Hvað er tennisolnbogi og af hverju stafar hann?

Getið þið nefnt mér einhver dýr sem byrja á bókstafnum i í íslensku?

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvaða meiður er þetta þegar einhver er á öndverðum meiði?

Hver er hættulegasti fugl í heimi?

Hver var Napóleon Bónaparte og hvað gerði hann svona merkan?

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvaða meiður er þetta þegar einhver er á öndverðum meiði?

Hver er hættulegasti fugl í heimi?

Hver var Napóleon Bónaparte og hvað gerði hann svona merkan?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni