Sólin Rís 04:53 • sest 21:59 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:57 • Sest 03:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:14 • Síðdegis: 19:33 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 01:14 • Síðdegis: 13:18 í Reykjavík

Sólin Rís 04:53 • sest 21:59 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:57 • Sest 03:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 07:14 • Síðdegis: 19:33 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 01:14 • Síðdegis: 13:18 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Útgáfudagur:

30.04.2026

Höfundur:

Jón Már Halldórsson

Gögn sem höfundur þessa svars hefur fengið frá Yann Kolbeinssyni líffræðingi sýna að margar helstu tegundir farfugla sem hér verpa, koma nú marktækt fyrr til landsins en áður. Tímabilið sem gögnin ná yfir eru frá árinu 1998 til 2026. Í svarinu verður ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð?

Landafræði

Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?

Vísindadagatal 3. maí

Vísindasagan

Robert K. Merton

1910-2003

Bandarískur félagsfræðingur sem rannsakaði m.a. félagsfræði vísinda. Skrifaði þekkt rit um samband vísinda, tækni og samfélags á 17. öld í Englandi.

Dagatal hinna upplýstu

Geislakolsaðferð

Geislakolsaðferð er leið til að aldursgreina lífrænt efni og er hún notuð t.d. bæði í jarðfræði og fornleifafræði. Aðferðin byggist á sundrun geislavirku kolefnissamsætunnar C-14 en geislavirk efni eyðast með stöðugum og ákveðnum helmingunartíma. Með geislakolsaðferðinni er hægt að aldursgreina allt að 40.000 ára gamlar leifar.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Karl Benediktsson

1961

Karl Benediktsson er landfræðingur og prófessor við Líf- og umhverfisvísindadeild Verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands. Flestar rannsóknir hans hafa snúið að umhverfismálum í einhverjum skilningi.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Landafræði

Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Unga fólkið svarar

Út á hvað gengur 1. maí?

Læknisfræði

Hvað er hantaveira?

Lífvísindi: dýrafræði

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er lágþrýstingur?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Unga fólkið svarar

Hvað ganga fílar lengi með afkvæmi sín?

Landafræði

Hver er stærsta eyjan við Ísland?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvar var Svartiskóli sem Sæmundur fróði sótti?

Læknisfræði

Hvað er liðagigt og er hægt að lækna hana?

Læknisfræði

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Læknisfræði

Hvað er „vanvirkur skjaldkirtill“ og hvað er til ráða?

Stjarnvísindi: alheimurinn

Hvað er svarthol?

Læknisfræði

Hver eru einkenni lungnabólgu?

Læknisfræði

Hvað er hermannaveiki?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Stærðfræði

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er innkirtlakerfi?

Lífvísindi: dýrafræði

Hver er munurinn á kameldýri og úlfalda?

Læknisfræði

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Stærðfræði

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Trúarbrögð

Er líf eftir dauðann?

Læknisfræði

Hvað er meðgöngueitrun og hvað veldur henni?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Menntunarfræði

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð?

Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?

Vísindadagatal 3. maí

Robert K. Merton

1910-2003

Geislakolsaðferð

Karl Benediktsson

1961

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er örverpi?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Út á hvað gengur 1. maí?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Hvar er Hormússund og af hverju er það svona mikilvægt?

Hvað er kreatín?

Út á hvað gengur 1. maí?

Hvað er hantaveira?

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er lágþrýstingur?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað ganga fílar lengi með afkvæmi sín?

Hver er stærsta eyjan við Ísland?

Hvar var Svartiskóli sem Sæmundur fróði sótti?

Hvað er liðagigt og er hægt að lækna hana?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hvað er „vanvirkur skjaldkirtill“ og hvað er til ráða?

Hvað er svarthol?

Hver eru einkenni lungnabólgu?

Hvað er hermannaveiki?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Hvað er innkirtlakerfi?

Hver er munurinn á kameldýri og úlfalda?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hvaða tölur koma á eftir milljón og milljarði?

Er líf eftir dauðann?

Hvað er meðgöngueitrun og hvað veldur henni?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni