Sólin Rís 09:06 • sest 18:18 í Reykjavík

Tunglið Rís 09:07 • Sest 23:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:10 • Síðdegis: 20:29 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:03 • Síðdegis: 14:27 í Reykjavík

Sólin Rís 09:06 • sest 18:18 í Reykjavík

Tunglið Rís 09:07 • Sest 23:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:10 • Síðdegis: 20:29 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:03 • Síðdegis: 14:27 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Útgáfudagur:

19.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Orðið hönnun er ekki mjög gamalt í málinu. Í safni greina eftir Halldór Halldórsson prófessor í ritinu Íslenzk málrækt frá 1971 er grein undir heitinu Nýyrði frá síðari öldum. Þar segir (bls. 235): Alexander Jóhannesson bjó til sögnina hanna (e. des ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Stjarnvísindi: alheimurinn

Hver var Annie Jump Cannon og hvert var framlag hennar til stjarnvísinda?

Málvísindi: íslensk

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Vísindadagatal 20. febrúar

Vísindasagan

Peter Senge

1947

Bandarískur menntavísindamaður, upphaflega menntaður sem verkfræðingur. Hefur m.a. fjallað um stjórnun í fyrirtækjum út frá námi og menntun og með kerfisfræði í huga.

Dagatal hinna upplýstu

Tannfylling

Tannskemmdir hafa vafalaust fylgt manninum frá upphafi. Elsta þekkta dæmi um tannfyllingu er frá nýsteinöld. Í fyllinguna var notað bývax, hugsanlega þó ekki fyrr en eftir andlát einstaklingsins. Fyrsta amalgam- eða silfurfyllingin var sett í tönn árið 1826. Nú eru tannlitaðar fyllingar yfirleitt úr plasti eða postulíni.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ólafur Páll Jónsson

1969

Ólafur Páll Jónsson er prófessor í heimspeki á Menntavísindasviði Háskóla Íslands. Rannsóknir hans hafa einkum verið á sviði menntunarheimspeki, heimspeki náttúrunnar, stjórnmálaheimspeki og frumspeki.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: almennt

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: íslensk

Hvernig notar maður orðasamböndin annars vegar og hins vegar?

Lífvísindi: dýrafræði

Hverjar eru tíu algengustu fuglategundirnar á Íslandi?

Stjórnmálafræði

Hvað er popúlismi?

Jarðvísindi

Hvernig mynduðust Tröllabörn í Lækjarbotnum?

Læknisfræði

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Heimspeki

Hvað er gagnrýnin hugsun?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað gerðist í Tyrkjaráninu?

Læknisfræði

Hvað er smjörsýra, undir hvaða öðrum nöfnum gengur hún og hver eru áhrifin af neyslu hennar?

Þjóðfræði

Er til hjátrú sem tengjast veðri, sérstaklega óveðri?

Stærðfræði

Hvað er staðalfrávik?

Læknisfræði

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað veldur vindgangi?

Efnafræði

Hvað er lotukerfið?

Lífvísindi: almennt

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hagfræði

Hvað eru verðbætur?

Læknisfræði

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Lífvísindi: almennt

Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?

Læknisfræði

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju hernámu Bretar Ísland?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Næringarfræði

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Jarðvísindi

Hvernig myndaðist Surtsey?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvað eru sólgos og segulstormur?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Hver var Annie Jump Cannon og hvert var framlag hennar til stjarnvísinda?

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Vísindadagatal 20. febrúar

Peter Senge

1947

Tannfylling

Ólafur Páll Jónsson

1969

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaðan kemur hjátrúin að banka í við?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Af hverju þykja tölurnar 7, 9 og 13 sérstaklega kynngimagnaðar?

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju segja menn túkall á eftir sönglínunni saltkjöt og baunir?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvernig notar maður orðasamböndin annars vegar og hins vegar?

Hverjar eru tíu algengustu fuglategundirnar á Íslandi?

Hvað er popúlismi?

Hvernig mynduðust Tröllabörn í Lækjarbotnum?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hvað er gagnrýnin hugsun?

Hvað gerðist í Tyrkjaráninu?

Hvað er smjörsýra, undir hvaða öðrum nöfnum gengur hún og hver eru áhrifin af neyslu hennar?

Er til hjátrú sem tengjast veðri, sérstaklega óveðri?

Hvað er staðalfrávik?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Hvað er fasismi?

Hvað veldur vindgangi?

Hvað er lotukerfið?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað eru verðbætur?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Hvað er vitað um byggð á Skeiðarársandi og í Öræfum á fyrstu öldum Íslandssögunnar?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Af hverju hernámu Bretar Ísland?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Hvernig myndaðist Surtsey?

Hvað eru sólgos og segulstormur?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni