Sólin Rís 05:49 • sest 21:09 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:15 • Sest 00:42 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 04:59 • Síðdegis: 17:19 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:05 • Síðdegis: 23:36 í Reykjavík

Sólin Rís 05:49 • sest 21:09 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:15 • Sest 00:42 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 04:59 • Síðdegis: 17:19 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:05 • Síðdegis: 23:36 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

24.08.2026

Höfundur:

Eiríkur Rögnvaldsson

Ein algengasta röksemd sem beitt er gegn nýjungum og tilbrigðum í máli er að þau séu ekki rökrétt. Að margra áliti er það hin endanlegi dómur yfir tilbrigðum og gefur ótakmarkað veiðileyfi á þau. Meðal þess sem er talið „órökrétt“ er að segja loka hu ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Málvísindi: íslensk

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Læknisfræði

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Hagfræði

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 25. ágúst

Vísindasagan

Gerhard Domagk

1895-1964

Þýskur meina- og sýklafræðingur, þróaði fyrsta bakteríudrepandi lyfið sem hægt var að taka inn um munninn. Hlaut Nóbelsverðlaun í lífeðlis- og læknisfræði árið 1939.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Ka'bah

Kaaba eða Ka'bah er steinkassi eða steinhús í miðri al-Haram-moskunni í Mekka. Ka'bah gegnir heilögu hlutverki hjá múslímum, enda telja þeir að Abraham hafi byggt það. Svarti steinninn í Mekka, sem einnig er heilagur, er greyptur í austurhorn Ka'bah. Þegar farið er í pílagrímsferð til Mekka er nauðsynlegt að ganga kringum Ka'bah sjö sinnum og kyssa svarta steininn.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Jónas R. Viðarsson

1971

Jónas R. Viðarsson er faglegur leiðtogi á sviði Rannsókna og Nýsköpunar hjá Matís ohf. þar sem hann fer fyrir faghóp er kallast „örugg virðiskeðja matvæla“. Rannsóknir Jónasar eru af ýmsum toga og snúa meðal annars að fiskveiðistjórnun, sjálfbærni, úrbótum í virðiskeðjum sjávarafurða og rekjanleika, svo fátt eitt sé talið.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: almennt

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvernig er barnasjúkdómurinn Perthes?

Læknisfræði

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Málvísindi: íslensk

Hvort er réttara að segja "kauptu" eða "keyptu"

Læknisfræði

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Málvísindi: íslensk

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Lögfræði

Hver er munurinn á mag. jur. og ML í lögfræði?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Læknisfræði

Hvað er í svokölluðu kæruleysislyfi sem gjarnan er gefið á spítölum og hvaða áhrif hefur það á mann?

Heimspeki

Er munur á mótsögn og þversögn? Ef svarið er já, hver er þá munurinn?

Heimspeki

Hvað er vísindaleg aðferðafræði?

Læknisfræði

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Tölvunarfræði

Hvað er yrki eða botti?

Unga fólkið svarar

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Bókmenntir og listir

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Bókmenntir og listir

Af hverju lenti Ódysseifur í öllum þessum ævintýrum á leiðinni heim frá Trójustríðinu?

Lífvísindi: dýrafræði

Hver er munurinn á kameldýri og úlfalda?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Læknisfræði

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Læknisfræði

Af hverju fáum við gubbupest?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 25. ágúst

Gerhard Domagk

1895-1964

Ka'bah

Jónas R. Viðarsson

1971

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað þýðir BC og AD?

Hvernig varð íslenskan til?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvað er siðferði? Og hvað er siðfræði?

Hvað þýðir BC og AD?

Hvernig varð íslenskan til?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?

Hvað er sólmyrkvi og hvað varir hann lengi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað lifa hrossaflugur lengi og á hverju nærast þær?

Er hægt að búa til sín eigin sólmyrkvagleraugu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvernig er barnasjúkdómurinn Perthes?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvort er réttara að segja "kauptu" eða "keyptu"

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hver er munurinn á mag. jur. og ML í lögfræði?

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Hvað er í svokölluðu kæruleysislyfi sem gjarnan er gefið á spítölum og hvaða áhrif hefur það á mann?

Er munur á mótsögn og þversögn? Ef svarið er já, hver er þá munurinn?

Hvað er vísindaleg aðferðafræði?

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Hvað er yrki eða botti?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Af hverju lenti Ódysseifur í öllum þessum ævintýrum á leiðinni heim frá Trójustríðinu?

Hver er munurinn á kameldýri og úlfalda?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Af hverju fáum við gubbupest?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni