Sólin Rís 05:52 • sest 21:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:01 • Sest 02:45 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:39 • Síðdegis: 24:07 í Reykjavík

Sólin Rís 05:52 • sest 21:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:01 • Sest 02:45 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:39 • Síðdegis: 24:07 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

24.08.2026

Höfundur:

Eiríkur Rögnvaldsson

Ein algengasta röksemd sem beitt er gegn nýjungum og tilbrigðum í máli er að þau séu ekki rökrétt. Að margra áliti er það hin endanlegi dómur yfir tilbrigðum og gefur ótakmarkað veiðileyfi á þau. Meðal þess sem er talið „órökrétt“ er að segja loka hu ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Málvísindi: íslensk

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Læknisfræði

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Hagfræði

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 26. ágúst

Vísindasagan

Émile Durkheim

1858-1917

Franskur félagsfræðingur, oft talinn einn af þremur helstu frumkvöðlum nútíma félagsvísinda ásamt Marx og Weber. Eitt þekktasta rit hans er bók um sjálfsmorð.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Rennilás

Ein fyrsta gerðin af rennilás var fundin upp 1891 en árið 1913 fann sænsk-bandaríski rafmagnsverkfræðingurinn Gideon Sundback upp rennilásinn í þeirri mynd sem við þekkjum hann. Tíu árum síðar var farið að setja rennilása á skóhlífar úr gúmmíi. Þá var farið að nota enska heitið ‚zipper‘ en það hefur fest við rennilása í enskumælandi löndum.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Rennilás

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Unga fólkið svarar

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Næringarfræði

Hver eiga hlutföll fitu, kolvetnis og prótíns að vera í ráðlögðum dagskammti matar?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Föstudagssvar

Hvað er að vera alveg kexruglaður?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Við hvaða hita er eðlismassi mældur? Hann hlýtur að vera breytilegur vegna hitaþenslu?

Lífvísindi: dýrafræði

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Heimspeki

Hvað er einhyggja og tvíhyggja? Hvers vegna eru þær svo fyrirferðarmiklar í sögunni?

Lífvísindi: almennt

Hver er munurinn á bakteríu og veiru? Eru sýklar og bakteríur það sama?

Hagfræði

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Lífvísindi: almennt

Hvað eru til mörg kyn í náttúrunni?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað var hægt að læra 1918 og hvers konar skólar voru á Íslandi þá?

Málvísindi: íslensk

Hvenær er höfuðdagur?

Læknisfræði

Hver eru einkenni lungnabólgu?

Sagnfræði: Íslandssaga

Eru til áþreifanlegar sannanir fyrir veru Papa á Íslandi fyrir landnám norrænna manna?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Hvers vegna frýs vatn?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvers vegna fáum við sinadrátt?

Málvísindi: íslensk

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Hagfræði

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Læknisfræði

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Bókmenntir og listir

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Læknisfræði

Hvað eru ristilpokar?

Unga fólkið svarar

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Læknisfræði

Af hverju fáum við gubbupest?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 26. ágúst

Émile Durkheim

1858-1917

Rennilás

Rennilás

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hver eiga hlutföll fitu, kolvetnis og prótíns að vera í ráðlögðum dagskammti matar?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er að vera alveg kexruglaður?

Við hvaða hita er eðlismassi mældur? Hann hlýtur að vera breytilegur vegna hitaþenslu?

Hvernig verkar sundmaginn í fiskum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig varð íslenskan til?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvað þýðir BC og AD?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er að vera alveg kexruglaður?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?

Hvað er sólmyrkvi og hvað varir hann lengi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað lifa hrossaflugur lengi og á hverju nærast þær?

Er hægt að búa til sín eigin sólmyrkvagleraugu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað er einhyggja og tvíhyggja? Hvers vegna eru þær svo fyrirferðarmiklar í sögunni?

Hver er munurinn á bakteríu og veiru? Eru sýklar og bakteríur það sama?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Hvað eru til mörg kyn í náttúrunni?

Hvað var hægt að læra 1918 og hvers konar skólar voru á Íslandi þá?

Hvenær er höfuðdagur?

Hver eru einkenni lungnabólgu?

Eru til áþreifanlegar sannanir fyrir veru Papa á Íslandi fyrir landnám norrænna manna?

Hvers vegna frýs vatn?

Hvers vegna fáum við sinadrátt?

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað eru ristilpokar?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Af hverju fáum við gubbupest?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni