Sólin Rís 04:46 • sest 22:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:21 • Síðdegis: 20:39 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:21 • Síðdegis: 14:19 í Reykjavík

Sólin Rís 04:46 • sest 22:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:21 • Síðdegis: 20:39 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:21 • Síðdegis: 14:19 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Útgáfudagur:

04.05.2026

Höfundur:

Sverrir Jakobsson

Orðið væringi kemur fyrir í grískum og arabískum ritum frá 11. öld og virðist einkum notað yfir norræna menn sem ekki tilheyrðu ríkjum Rus í Austurvegi, sem kölluðust Garðaríki. Í fornslavneskum heimildum, til dæmis í fornslavneskum ritum frá 12. öld ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð?

Vísindadagatal 5. maí

Vísindasagan

Albert Michelson

1852-1931

Bandarískur Nóbelsverðlaunahafi í eðlisfræði (1907), gerði ásamt Edward Morley fræga mælingu á hraða ljóssins árið 1887 og sýndi með henni að ljósvaki er ekki til.

Dagatal hinna upplýstu

Gull

Eins og önnur efni jarðskorpunnar er gull upphaflega komið upp á yfirborð jarðar með bergbráð úr jarðmöttlinum. Í skorpunni safnast það svo aðallega í kísilríkt storkuberg, einkum granít. Gull er allra efna stöðugast og raunar nánast óeyðanlegt; ekkert nema svokallað kóngavatn getur t.d. leyst það upp. Gull úr eyrnalokk Kleópötru gæti þess vegna verið í tannfyllingu eða giftingarhring einhvers.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Finnur Friðriksson

1972

Finnur Friðriksson er dósent við kennaradeild Háskólans á Akureyri. Rannsóknir hans snúa aðallega að félagslegum málvísindum, einkum málbreytingum, viðhorfum til máls og málbreytinga og málnotkun unglinga.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvað er lágþrýstingur?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Stjórnmálafræði

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Næringarfræði

Af hverju er sink svona nauðsynlegt fyrir okkur?

Lífvísindi: dýrafræði

Af hverju fáum við starabit?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað eru trefjar og hvaða áhrif hafa þær á líkamann?

Læknisfræði

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Stjórnmálafræði

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Næringarfræði

Af hverju er sink svona nauðsynlegt fyrir okkur?

Lífvísindi: dýrafræði

Af hverju fáum við starabit?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað eru trefjar og hvaða áhrif hafa þær á líkamann?

Læknisfræði

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Læknisfræði

Er hægt að lækna hrygggigt eða er bara hægt að halda einkennum niðri með lyfjum?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hagfræði

Hvað eru verðbætur?

Sálfræði

Hver eru einkenni geðklofa?

Jarðvísindi

Hvað hefur gosið oft á Reykjanesskaga síðan 2021 og hversu stór hafa gosin verið?

Lífvísindi: dýrafræði

Af hverju fáum við starabit?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Hvað merkir að kennsluaðferðir séu gagnreyndar?

Hvað gerðu væringjar, voru þeir stétt eða þjóð?

Vísindadagatal 5. maí

Albert Michelson

1852-1931

Gull

Finnur Friðriksson

1972

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Hvað er kreatín?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Koma farfuglar fyrr til landsins nú en áður?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er lágþrýstingur?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Af hverju er sink svona nauðsynlegt fyrir okkur?

Af hverju fáum við starabit?

Hvað eru trefjar og hvaða áhrif hafa þær á líkamann?

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Hvað eru margir stjórnmálaflokkar á Íslandi og hvað heita þeir?

Hvaða aðstæður urðu til þess að kona gat orðið forseti á Íslandi 1980?

Af hverju er sink svona nauðsynlegt fyrir okkur?

Af hverju fáum við starabit?

Hvað eru trefjar og hvaða áhrif hafa þær á líkamann?

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Er hægt að lækna hrygggigt eða er bara hægt að halda einkennum niðri með lyfjum?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru verðbætur?

Hver eru einkenni geðklofa?

Hvað hefur gosið oft á Reykjanesskaga síðan 2021 og hversu stór hafa gosin verið?

Af hverju fáum við starabit?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er fasismi?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni