Sólin Rís 06:31 • sest 20:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 01:23 • Sest 05:41 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:09 • Síðdegis: 20:27 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:08 • Síðdegis: 14:13 í Reykjavík

Sólin Rís 06:31 • sest 20:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 01:23 • Sest 05:41 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:09 • Síðdegis: 20:27 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:08 • Síðdegis: 14:13 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

01.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurninginn hljóðaði svona: Hvaðan kemur orðasambandið 'að fara yfir móðuna miklu'? Hvaða móðu er verið að vísa í? Orðið móða merkir ‘fljót, á’ og þekkist þegar í fornu máli. Að fara yfir móðuna miklu merkir að ‘deyja’. Algengara e ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Stjarnvísindi: almennt

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 5. apríl

Vísindasagan

Sókrates frá Aþenu

um 470 - 399 f.Kr.

Forngrískur heimspekingur, einn af upphafsmönnum heimspeki á Vesturlöndum, einkum þekktur af skrifum Platóns sem lýsa samræðulist hans og heimspekiaðferðum.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Páskaegg

Saga páskaeggja á rætur að rekja til miðalda. Víða í Mið-Evrópu þurftu leiguliðar að gjalda landeigendum skatt í formi eggja fyrir páska. Snemma skapaðist sú hefð að landeigendur gáfu fimmtung eggjanna til bágstaddra. Sá siður að gefa börnum páskaegg er sprottinn af þessari hefð.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Hreiðar Þór Valtýsson

1967

Hreiðar Þór Valtýsson er fiskifræðingur, lektor og brautarstjóri við sjávarútvegsfræðibraut Háskólans á Akureyri. Hreiðar hefur lagt mikla áherslu á miðlun og menntun tengda sjávarútvegi á öllum skólastigum.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvað er þvagsýrugigt?

Málvísindi: íslensk

Hvaða orð eiga Íslendingar yfir snjó?

Læknisfræði

Hvað er MÓSA-smit?

Læknisfræði

Hvað er iktsýki?

Læknisfræði

Hvað er liðagigt og er hægt að lækna hana?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Læknisfræði

Hvernig sjúkdómur er bleikjuhreistur?

Unga fólkið svarar

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hagfræði

Hvað eru verðbætur?

Læknisfræði

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hversu oft slær hjartað á mínútu?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað eru mörg kattaár í einu mannsári?

Málvísindi: almennt

Hver er munurinn á orðatiltæki og málshætti?

Læknisfræði

Hvað er iktsýki?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Hvað er 12 marka barn þungt? Hvað er ein mörk mikið?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 5. apríl

Sókrates frá Aþenu

um 470 - 399 f.Kr.

Páskaegg

Hreiðar Þór Valtýsson

1967

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju eru páskarnir ekki alltaf á sama tíma?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað merkir skírdagur?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað merkir skírdagur?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju fær fólk appelsínuhúð og hvað er hægt að gera við henni?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað er þvagsýrugigt?

Hvaða orð eiga Íslendingar yfir snjó?

Hvað er MÓSA-smit?

Hvað er iktsýki?

Hvað er liðagigt og er hægt að lækna hana?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvernig sjúkdómur er bleikjuhreistur?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hvað eru verðbætur?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hversu oft slær hjartað á mínútu?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað eru mörg kattaár í einu mannsári?

Hver er munurinn á orðatiltæki og málshætti?

Hvað er iktsýki?

Hvað er 12 marka barn þungt? Hvað er ein mörk mikið?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er fasismi?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni