Sólin Rís 10:37 • sest 16:43 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:10 • Sest 22:26 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:35 • Síðdegis: 20:55 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:23 • Síðdegis: 14:55 í Reykjavík

Sólin Rís 10:37 • sest 16:43 í Reykjavík

Tunglið Rís 11:10 • Sest 22:26 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:35 • Síðdegis: 20:55 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:23 • Síðdegis: 14:55 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Er vitað hversu margir sem komnir eru yfir fimmtugt geta lesið sér til gagns?

Útgáfudagur:

21.01.2026

Höfundur:

Sigríður Ólafsdóttir

Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Eru til rannsóknir sem mæla hversu hátt hlutfall Íslendinga sem komnir eru yfir fimmtugt uppfylla þær kröfur að geta lesið sér til gagns? Nei, því miður veit ég ekki til þess að slíkt hafi verið rannsakað ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Menntunarfræði

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Menntunarfræði

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Menntunarfræði

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Vísindadagatal 22. janúar

Vísindasagan

Gloria Jean Watkins

1952

Bandarísk fræðikona, rithöfundur og femínisti, þekkt undir höfundarnafninu bell hooks. Hefur m.a. fjallað um tengsl kynþátta, stétta og kyns.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Manga

Manga er japanskt teiknimyndasöguform. Möngur urðu til skömmu eftir lok síðari heimsstyrjaldar en þær eiga sér lengri forsögu. Stíll teiknimyndanna er blanda af sígildum japönskum teiknistíl og vestrænum stíl. Í möngumyndum er oft lögð áhersla á ýkt svipbrigði og andlitsdrætti, svo sem stór augu.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Steinunn Kristjánsdóttir

1965

Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands. Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði, norræn fornleifafræði, kirkjusaga, klausturfornleifafræði, kynjafornleifafræði, þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Menntunarfræði

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Bókmenntir og listir

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Hvað í ósköpunum er eðlismassi?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvernig má fá upplýsingar um sólargang og slíkt eftir árstímum og stöðum á Íslandi?

Læknisfræði

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Af hverju er ekki flóð og fjara alltaf á sama tíma?

Stjarnvísindi: almennt

Hvað er búið að finna mörg sólkerfi?

Heimspeki

Hver var Aristóteles?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Lífvísindi: dýrafræði

Eru til margar tegundir af refum á Íslandi og hverjar eru þær?

Næringarfræði

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Sagnfræði: mannkynssaga

Ef Adolf Hitler hefði ekki verið til, hefði seinni heimsstyrjöldin þá ekki átt sér stað?

Fornleifafræði

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Málvísindi: íslensk

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Læknisfræði

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Fornleifafræði

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Málvísindi: íslensk

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Læknisfræði

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Er vitað hversu margir sem komnir eru yfir fimmtugt geta lesið sér til gagns?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Hvaða færni þarf til að skilja lesinn texta?

Vísindadagatal 22. janúar

Gloria Jean Watkins

1952

Manga

Steinunn Kristjánsdóttir

1965

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Er vitað hversu margir sem komnir eru yfir fimmtugt geta lesið sér til gagns?

Hvað eru fordómar?

Eru um 50% skóladrengja ólæsir eftir 10 ára skólagöngu?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hver er fræðilega skilgreiningin á að geta lesið sér til gagns?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Eru kynin bara tvö?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Eru kynin bara tvö?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvernig komst Adolf Hitler til valda?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað er hvíldarpúls og hvað getur hann orðið hægur?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Hvað í ósköpunum er eðlismassi?

Hvernig má fá upplýsingar um sólargang og slíkt eftir árstímum og stöðum á Íslandi?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Af hverju er ekki flóð og fjara alltaf á sama tíma?

Hvað er búið að finna mörg sólkerfi?

Hver var Aristóteles?

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Eru til margar tegundir af refum á Íslandi og hverjar eru þær?

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Ef Adolf Hitler hefði ekki verið til, hefði seinni heimsstyrjöldin þá ekki átt sér stað?

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Hvað er Stonehenge? Hverjir byggðu mannvirkið og hvenær?

Er einhver munur á því að vera skrítinn eða skrýtinn?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er hambjalla? Því þrífst hún í hýbýlum manna? Getur hún valdið skaða?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni