Sólin Rís 09:23 • sest 18:02 í Reykjavík

Tunglið Rís 10:08 • Sest 14:26 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:52 • Síðdegis: 23:53 í Reykjavík

Sólin Rís 09:23 • sest 18:02 í Reykjavík

Tunglið Rís 10:08 • Sest 14:26 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:52 • Síðdegis: 23:53 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvað kemur askvaðandi?

Útgáfudagur:

13.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurningin hljóðaði svona:Getið þið frætt okkur um uppruna orðsins „askvaðandi“. Ekki var það þannig hér áður fyrr, að fólk væri vaðandi í öskunum sínum, eða hvað? Lýsingarorðið askvaðandi merkir ‘þjótandi, með fyrirgangi’, til dæmis ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hagfræði

Hvað ræður gengi íslensku krónunnar?

Læknisfræði

Er heimsfaraldur COVID-19 enn í gangi og hvað höfum við lært síðan sjúkdómurinn kom fram?

Vísindadagatal 15. febrúar

Vísindasagan

Jean-Paul Sartre

1905-1980

Franskur heimspekingur og rithöfundur, einn af höfundum existensíalismans og krítískur marxisti. Honum voru veitt Nóbelsverðlaun í bókmenntum 1964 en hann hafnaði þeim.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Kertavax

Kertavax er efni sem búið er til úr sameindum sem innihalda einkum kolefnis- og vetnisfrumeindir í mismunandi hlutföllum. Kerti voru brennd meðal Fornegypta um 3000 f.Kr. og Rómverjar gerðu kerti úr tólg, en það er feiti úr jórturdýrum. Bývax hefur einnig verið notað sem kertavax, svo og fituefni úr höfði hvala.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Heiða María Sigurðardóttir

1982

Heiða María Sigurðardóttir er lektor við Sálfræðideild Háskóla Íslands og einn þriggja stjórnenda Rannsóknamiðstöðvar um sjónskynjun. Helsta rannsóknarefni Heiðu Maríu er hvernig við förum að því að skilja hvar mikilvægir hlutir eru í kringum okkur, hverjir þeir eru og hvernig best er að bregðast við þeim.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað er kreatín?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Landafræði

Hver er munurinn á nýlendu og hjálendu?

Málvísindi: íslensk

Hvenær á að nota „mig“ og hvenær á að nota „mér“ með sagnorðum?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Hvar á Íslandi er best að vera til að sjá almyrkva á sólu sem verður 12. ágúst 2026?

Veðurfræði

Hvað eru margir metrar í einu gömlu vindstigi?

Læknisfræði

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað eru líkþorn og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Jarðvísindi

Hvernig myndaðist Surtsey?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hver var ástæðan fyrir kalda stríðinu? Var það nauðsynlegt eða hefði verið hægt að sleppa því?

Bókmenntir og listir

Hvað er expressjónismi?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Lögfræði

Hvað er fullveldi?

Sálfræði

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Læknisfræði

Af hverju pissar maður blóði?

Læknisfræði

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Læknisfræði

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Læknisfræði

Hvað var spánska veikin?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Landafræði

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Læknisfræði

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað veldur vindgangi?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað kemur askvaðandi?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað ræður gengi íslensku krónunnar?

Er heimsfaraldur COVID-19 enn í gangi og hvað höfum við lært síðan sjúkdómurinn kom fram?

Vísindadagatal 15. febrúar

Jean-Paul Sartre

1905-1980

Kertavax

Heiða María Sigurðardóttir

1982

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Af hverju segja menn túkall á eftir sönglínunni saltkjöt og baunir?

Hver er allt önnur Ella?

Hvað ræður gengi íslensku krónunnar?

Hvað er múkk, sjúkdómur sem hrjáir hesta?

Hvað kemur askvaðandi?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver er munurinn á nýlendu og hjálendu?

Hvenær á að nota „mig“ og hvenær á að nota „mér“ með sagnorðum?

Hvar á Íslandi er best að vera til að sjá almyrkva á sólu sem verður 12. ágúst 2026?

Hvað eru margir metrar í einu gömlu vindstigi?

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Hvað eru líkþorn og hvað veldur þeim?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvernig myndaðist Surtsey?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hver var ástæðan fyrir kalda stríðinu? Var það nauðsynlegt eða hefði verið hægt að sleppa því?

Hvað er expressjónismi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er fullveldi?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Af hverju pissar maður blóði?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Hvað var spánska veikin?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Hvað veldur vindgangi?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni