Sólin Rís 04:19 • sest 22:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 03:45 • Sest 17:29 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 03:24 • Síðdegis: 15:54 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:45 • Síðdegis: 22:10 í Reykjavík

Sólin Rís 04:19 • sest 22:31 í Reykjavík

Tunglið Rís 03:45 • Sest 17:29 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 03:24 • Síðdegis: 15:54 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 09:45 • Síðdegis: 22:10 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

12.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Nafnorðið betrungur merkir ‘sá sem er betri en einhver annar’. Orðið er fremur sjaldgæft og heyrist helst í orðunum föðurbetrungur og móðurbetrungur í merkingunum ‘sá sem tekur föður sínum eða móður fram’. Engin dæmi voru um orðin í Ritmálssafni Orða ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Menntunarfræði

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Menntunarfræði

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Málvísindi: íslensk

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Vísindadagatal 13. maí

Vísindasagan

Isaac Newton

1643-1727

Enskur eðlisvísindamaður og stærðfræðingur, einn af mestu vísindamönnum allra tíma. Lagði grunn að hefðbundinni aflfræði, sem er oft kennd við hann.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

A-4

A-4 er blað af ákveðinni stærð í svonefndri A-röð pappírsarka. Blað af stærðinni A1 fæst með því að skera A0 í tvo jafna hluta þvert yfir blaðið og minni stærðir eru skilgreindar á sama hátt. Hlutfallið á milli lengdar og breiddar á blaði í röðinni er ferningsrótin af tveimur. Þess vegna verða helminguðu blöðin í sömu hlutföllum og upphaflega blaðið og samanbrotið A4-blað verður t.d. eins og A5.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ari Trausti Guðmundsson

1948

Ari Trausti Guðmundsson er jarðvísindamaður að mennt en gegnir nú störfum þingmanns. Hann hefur aðallega helgað sig upplýsingamiðlun til almennings um náttúruna, margs konar vísindi og tækni, nýsköpun, jarðvísindi og umhverfismál, en þó einkum eldvirkni og jökla Íslands.

Sendu inn spurningu

Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Vísindadagatal 13. maí

Isaac Newton

1643-1727

A-4

Ari Trausti Guðmundsson

1948

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvað er hantaveira?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvernig búum við til ný orð?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Eru kynin bara tvö?

Hvað er helst vitað um svartadauða á Íslandi?

Er sýking í nýrum hættuleg?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvernig lýsir glútenóþol sér?

Hvenær á að nota í og hvenær á með staðanöfnum?

Hvað veldur beinhimnubólgu?

Hvað er kjarnorka og hvernig verkar hún?

Er sýking í nýrum hættuleg?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hvað er kolefnisspor?

Hver var fyrsti íslenski væringinn?

Hvað merkja hugtökin hægri og vinstri í stjórnmálum?

Hvað er histamín, er það gott eða vont, hvað gerir það, hvert er mikilvægi þess og fleira.

Hvað er eirðarleysi í fótleggjum og hvað er til ráða við því?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Hvað er fasismi?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni