Sólin Rís 05:52 • sest 21:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:01 • Sest 02:45 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:39 • Síðdegis: 24:07 í Reykjavík

Sólin Rís 05:52 • sest 21:05 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:01 • Sest 02:45 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 05:34 • Síðdegis: 17:50 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 11:39 • Síðdegis: 24:07 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

24.08.2026

Höfundur:

Eiríkur Rögnvaldsson

Ein algengasta röksemd sem beitt er gegn nýjungum og tilbrigðum í máli er að þau séu ekki rökrétt. Að margra áliti er það hin endanlegi dómur yfir tilbrigðum og gefur ótakmarkað veiðileyfi á þau. Meðal þess sem er talið „órökrétt“ er að segja loka hu ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Málvísindi: íslensk

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Læknisfræði

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Hagfræði

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 26. ágúst

Vísindasagan

Émile Durkheim

1858-1917

Franskur félagsfræðingur, oft talinn einn af þremur helstu frumkvöðlum nútíma félagsvísinda ásamt Marx og Weber. Eitt þekktasta rit hans er bók um sjálfsmorð.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Rennilás

Ein fyrsta gerðin af rennilás var fundin upp 1891 en árið 1913 fann sænsk-bandaríski rafmagnsverkfræðingurinn Gideon Sundback upp rennilásinn í þeirri mynd sem við þekkjum hann. Tíu árum síðar var farið að setja rennilása á skóhlífar úr gúmmíi. Þá var farið að nota enska heitið ‚zipper‘ en það hefur fest við rennilása í enskumælandi löndum.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Rennilás

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: almennt

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Læknisfræði

Hvernig er barnasjúkdómurinn Perthes?

Læknisfræði

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Málvísindi: íslensk

Hvort er réttara að segja "kauptu" eða "keyptu"

Læknisfræði

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Málvísindi: íslensk

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hagfræði

Hvað kostar að halda uppi gjaldeyrisforða fyrir krónuna?

Læknisfræði

Af hverju pissar maður blóði?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Efnafræði

Hver er munurinn á efnasambandi og efnablöndu?

Unga fólkið svarar

Hvenær verður næsti sólmyrkvi? Hvenær sést hann næst frá Íslandi?

Bókmenntir og listir

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Næringarfræði

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Læknisfræði

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Læknisfræði

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Læknisfræði

Hvað eru ristilpokar?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Læknisfræði

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Læknisfræði

Af hverju fáum við gubbupest?

Læknisfræði

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 26. ágúst

Émile Durkheim

1858-1917

Rennilás

Rennilás

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað þýðir BC og AD?

Hvernig varð íslenskan til?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvað er siðferði? Og hvað er siðfræði?

Hvernig varð íslenskan til?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvað þýðir BC og AD?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?

Hvað er sólmyrkvi og hvað varir hann lengi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað lifa hrossaflugur lengi og á hverju nærast þær?

Er hægt að búa til sín eigin sólmyrkvagleraugu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvernig er barnasjúkdómurinn Perthes?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvort er réttara að segja "kauptu" eða "keyptu"

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hvað kostar að halda uppi gjaldeyrisforða fyrir krónuna?

Af hverju pissar maður blóði?

Hverjir voru helstu landnámsmenn Íslands og hvaðan komu þeir?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hver er munurinn á efnasambandi og efnablöndu?

Hvenær verður næsti sólmyrkvi? Hvenær sést hann næst frá Íslandi?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað eru ristilpokar?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Af hverju fáum við gubbupest?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni