Sólin Rís 05:17 • sest 21:36 í Reykjavík

Tunglið Rís 14:32 • Sest 05:03 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:21 • Síðdegis: 15:11 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 08:58 • Síðdegis: 21:18 í Reykjavík

Sólin Rís 05:17 • sest 21:36 í Reykjavík

Tunglið Rís 14:32 • Sest 05:03 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 02:21 • Síðdegis: 15:11 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 08:58 • Síðdegis: 21:18 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hví er „hví“ ekki notað lengur?

Útgáfudagur:

24.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Öll spurningin hljóðaði svona: Hví er „hví“ ekki notað lengur? Hvers vegna segjum við frekar „hvers vegna“ eða „af hverju“? Hví er upphaflega þágufallsmynd af spurnarfornafninu hvat ‘hvað’ í fornu máli. Það beygðist: Nf. hvatÞf. hvatÞgf. hvi ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Jarðvísindi

Hversu mikið mun land rísa við Grænland ef jökullinn þar bráðnar?

Lögfræði

Er eitthvað um að semja þegar ríki gera aðildarsamning við ESB?

Lífvísindi: almennt

Hvað eru til margar tegundir af holdýrum?

Vísindadagatal 26. apríl

Vísindasagan

Karl Marx

1818-1883

Þýskur heimspekingur og félagsvísindamaður, setti ásamt Engels fram yfirgripsmikið hugtakakerfi til skýringar á vestrænu samfélagi og líklegri þróun þess.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Fallöxi

Fallöxi er þung öxi, notuð til að hálshöggva menn. Franski læknirinn Joseph-Ignace Guillotin var talsmaður þess að vél yrði notuð til að taka fólk af lífi, m.a. til þess að aftökur yrðu án langvarandi sársauka. Vélin, sem seinna varð þekkt undir nafninu guillotine, var fyrst notuð við aftöku 25. apríl 1792, á tímum frönsku byltingarinnar. Síðasta aftaka með fallöxi í Frakklandi fór fram 1977.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Þórdís Ingadóttir

1969

Þórdís Ingadóttir er dósent við lagadeild Háskólans í Reykjavík. Hennar sérsvið eru þjóðaréttur og mannréttindi. Á allra síðustu árum hefur Þórdís unnið að rannsóknarverkefni á Norðurlöndunum um stefnu landanna og ásýnd hvað varðar alþjóðlegan refsirétt.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Hvaðan er textinn "Atti katti nóa" kominn? Er þetta bara bull, erlendur texti eða einhver afbökun?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Veðurfræði

Hvenær er sumardagurinn fyrsti og er hann vel valinn sem upphaf sumarsins?

Unga fólkið svarar

Út á hvað gengur 1. maí?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Málvísindi: íslensk

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er lágþrýstingur?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Málvísindi: íslensk

Hver er ber að baki og á hann bróður?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvað af þessu er réttast að segja: tvem, tveim, eða tveimur?

Stærðfræði

Hvað er staðalfrávik?

Læknisfræði

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Læknisfræði

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Heimspeki

Hvað er lýðræði?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Læknisfræði

Hvað er sólarexem?

Málvísindi: íslensk

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Læknisfræði

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Læknisfræði

Af hverju sér maður stundum bletti fyrir augunum?

Sagnfræði: Íslandssaga

Bjuggu Íslendingar enn í torfbæjum 1918?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Umhverfismál

Hvað er kolefnisspor?

Læknisfræði

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað gerist við kynþroska?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Sálfræði

Hver eru einkenni geðklofa?

Læknisfræði

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hagfræði

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hví er „hví“ ekki notað lengur?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hversu mikið mun land rísa við Grænland ef jökullinn þar bráðnar?

Er eitthvað um að semja þegar ríki gera aðildarsamning við ESB?

Hvað eru til margar tegundir af holdýrum?

Vísindadagatal 26. apríl

Karl Marx

1818-1883

Fallöxi

Þórdís Ingadóttir

1969

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Út á hvað gengur 1. maí?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan er textinn "Atti katti nóa" kominn? Er þetta bara bull, erlendur texti eða einhver afbökun?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvenær er sumardagurinn fyrsti og er hann vel valinn sem upphaf sumarsins?

Út á hvað gengur 1. maí?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hver er ber að baki og á hann bróður?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað af þessu er réttast að segja: tvem, tveim, eða tveimur?

Hvað er staðalfrávik?

Hvað er kólesteról og hvað telst hæfilegt magn þess í blóði?

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað er lýðræði?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað er sólarexem?

Hvort er réttara að segja "góðan dag" eða "góðan daginn"? Er önnur notkunin röng?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Af hverju sér maður stundum bletti fyrir augunum?

Bjuggu Íslendingar enn í torfbæjum 1918?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað er kolefnisspor?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Hvað gerist við kynþroska?

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Hver eru einkenni geðklofa?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hver eru lágmarkslaun á Íslandi?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni