Sólin Rís 09:06 • sest 18:18 í Reykjavík

Tunglið Rís 09:07 • Sest 23:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:10 • Síðdegis: 20:29 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:03 • Síðdegis: 14:27 í Reykjavík

Sólin Rís 09:06 • sest 18:18 í Reykjavík

Tunglið Rís 09:07 • Sest 23:36 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 08:10 • Síðdegis: 20:29 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 02:03 • Síðdegis: 14:27 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Útgáfudagur:

19.02.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Orðið hönnun er ekki mjög gamalt í málinu. Í safni greina eftir Halldór Halldórsson prófessor í ritinu Íslenzk málrækt frá 1971 er grein undir heitinu Nýyrði frá síðari öldum. Þar segir (bls. 235): Alexander Jóhannesson bjó til sögnina hanna (e. des ...

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

HHÍ - febrúar 2025 auglýsing

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Stjarnvísindi: alheimurinn

Hver var Annie Jump Cannon og hvert var framlag hennar til stjarnvísinda?

Málvísindi: íslensk

Hvað er vo- og -veifleigur í orðinu voveiflegur og hvaðan kemur orðið?

Vísindadagatal 20. febrúar

Vísindasagan

Peter Senge

1947

Bandarískur menntavísindamaður, upphaflega menntaður sem verkfræðingur. Hefur m.a. fjallað um stjórnun í fyrirtækjum út frá námi og menntun og með kerfisfræði í huga.

Dagatal hinna upplýstu

Tannfylling

Tannskemmdir hafa vafalaust fylgt manninum frá upphafi. Elsta þekkta dæmi um tannfyllingu er frá nýsteinöld. Í fyllinguna var notað bývax, hugsanlega þó ekki fyrr en eftir andlát einstaklingsins. Fyrsta amalgam- eða silfurfyllingin var sett í tönn árið 1826. Nú eru tannlitaðar fyllingar yfirleitt úr plasti eða postulíni.

Ólafur Páll Jónsson

Íslenskir vísindamenn

Ólafur Páll Jónsson

1969

Ólafur Páll Jónsson er prófessor í heimspeki á Menntavísindasviði Háskóla Íslands. Rannsóknir hans hafa einkum verið á sviði menntunarheimspeki, heimspeki náttúrunnar, stjórnmálaheimspeki og frumspeki.

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaðan kemur hjátrúin að banka í við?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Málvísindi: íslensk

Hvenær kemur orðið hönnun inn í íslenskt mál og af hverju er það dregið?

Af hverju þykja tölurnar 7, 9 og 13 sérstaklega kynngimagnaðar?

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju er öskudagur haldinn hátíðlegur?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Málvísindi: íslensk

Af hverju segja menn túkall á eftir sönglínunni saltkjöt og baunir?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Hvað er listería og hver eru einkennin af sýkingu?

Lífvísindi: almennt

Er það rétt að blár augnlitur stafi af sifjaspelli forfeðra okkar?

Tölvunarfræði

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Sagnfræði: Íslandssaga

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Hvaðan kemur nafnið Öræfajökull og hvernig varð það til?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er kreatín?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Hver eru 5 hæstu fjöll Íslands?

Stjarnvísindi: sólkerfið

Í hvora áttina vex tunglið, frá hægri til vinstri eða vinstri til hægri?

Lífvísindi: almennt

Er hægt að stöðva útbreiðslu "brjáluðu býflugunnar" sem varð til hjá brasilískum vísindamönnum við kynblöndun?

Tölvunarfræði

Hvað er gervigreind?

Málvísindi: íslensk

Hvað eru gellur og af hverju notum við þetta heiti yfir fiskmeti?

Málvísindi: íslensk

Hvernig notar maður orðasamböndin annars vegar og hins vegar?

Hvað er tennisolnbogi og af hverju stafar hann?

Hvað orsakar hvarmabólgu og hvað er til ráða gegn henni?

Lífvísindi: dýrafræði

Hvað er það helsta sem einkennir spendýrin?

Málvísindi: íslensk

Hvaða orð eiga Íslendingar yfir snjó?

Tölvunarfræði

Hvað er gervigreind?

Hvað er gull og hvers vegna fellur ekkert á það?

Unga fólkið svarar

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Af hverju pissar maður blóði?

Lífvísindi: almennt

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvað eru verðbætur?

Hvað er nárakviðslit og er hægt að lækna það?

Hvað er lotukerfið?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Sagnfræði: Íslandssaga

Af hverju hernámu Bretar Ísland?

Næringarfræði

Hversu mikið D-vítamín ættu Íslendingar að taka?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvernig myndaðist Surtsey?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir